دعا
بر خلاف گفتهء « نيچه » آلمانى كه مىگفت : « خدايى كه شما معتقد هستيد اگر گرفتارى افراد را مىداند و قدرت حلّ مشكلات را دارد بايد اصلاح كند هر چند دعا نكنيم ، و اگر نمىداند يا نمىتواند يا نمىخواهد بدهد دعا چه فايده دارد ؟ »
ما شكّ نداريم كه خود دعا از عوامل رفع مشكلات است ، منظورم نه از جهت تلقين است كه عدّهاى چون الكسيس كارل روى آن تكيه مىكنند .
بلكه از اين نظر كه فيض الهى به موارد قابل و لايق مىرسد و دعا يكى از عوامل قابليت فيض مىباشد .
دعا تأثير واقعى دارد و به حقيقت ، انسان را لياقت كسب فيض مىدهد نه تنها تلقين و يا تخدير ، به قول « مهاتماگاندى » : « چون به خدا باور دارم به دعا نيز ايمان دارم ، اين مطمئنترين آگاهى بر وجود خدا و احساس حضور اوست . . . » . « 1 » در كلمات پيشوايان اسلام سفارش بسيارى دربارهء دعا شده است .
على عليه السلام فرزندش امام حسن عليه السلام را چنين وصيت مىكند : « بدان خداوند كه آسمانها و زمين را به كف دارد به تو اجازه داده تا او را بخوانى و پاسخ و اجابت آن را متعهّد شده و فرمان داده كه از او بخواهى
هامش
( 1 ) - به نقل نورمن گريسى - / كليدهاى خوشبختى ص 387 .