است ، احساسات در حيوانات هم هست . احساس پاك ، احساس صحيح و يا احساسهاى نفرت انگيز . اساس انسانيت به آن احساسهاى عقلى ، اصيل مربوط است كه با عقل مناسب و جور باشد . حالا ملاحظه بفرماييد ، قرآن مىخواهد انسان را متوجه كند ، در هر دو بعد ، در بعد عقل ، اين همه آيات مربوط به تعقل ، در بعد دل « لهم قلوب لايفقهون بها » و « انّ فى ذلك لذكرى لمن كان له قلب او القى السمع و هو شهيد » دل بايد باشد ، دل پاك وسالم . هر جامعهاى بخواهيم ببينيم درست است يا درست نيست به اين دو ملاك بايد رجوع كنيم . با تكامل عقلى و رشد احساس صحيح !
همهء آن ملاكهايى كه دربارهء قيام عاشورا هست مورد قبول است . نهى از منكر شده ، براى اصلاح بوده ، دعوت از اهل كوفه بوده ، قيام در برابر ظلم بوده ، ولى تمام اينها و چيزهاى ديگرى كه گفته شده ، چرا واقع شده است ؟ چون عقل جامعه خاموش شده و قلب انسانى جامعه فاسد شده است . ابى عبدالله ( ع ) چطور مىخواهد فكر مردم را دوباره برگرداند . عقل مردم را بيدار كند . دل مردم را به جايگاه اصلى خودش برگرداند ، كه اساس انسانيت اين دوتا است .
مذهب تشيع، آينده تاريخ بشريت (فارسى) — صفحة 204
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٢٠٤