اگر بنا باشد جوامع انسانى ، هر كارى كه مىخواهند بكنند ، هر قدمى كه مىخواهند بردارند ، اول فكر كنند ، كه اين قدم با كدام بيان عقلى جور است ؟ عقل مىگويد اين كار جايز است يا نه ؟ خدا مىگويد اين كار جايز است يا نه ؟ در اين صورت خودشان را باز يافتهاند ، اينست كه ملاحظه مىكنيد كه در قرآن كريم تاكيد زياد بر عقل است ؛ افلا ينظرون ، افلاتعقلون ، افلا يتدبرون .
تحمل سخن مخالف
اين تعبيرات در قرآن زياد آمده ، براى اين كه اساس انسانيت بر تعقل است چرا اهل بيت ( ع ) حتى در برابر سخنان ناروا برخورد احساسى نمىكردند ؟ ابن ابى العوجا با اصل دين مخالف است ، به حضور امام صادق ( ع ) مىرسد ، اصحاب هم دور امام صادق ( ع ) هستند ، نه امام ابن ابى العوجا را طرد مىكند و نه يكى از صحابه جرأت مىكند به او توهين كند ، تا سخنان خود را نگويد ، چرا ؟ براى اينكه امام مىخواهد او حرفهايش را بزند ، ديگران هم مؤدبانه پاسخ بدهند ، مردم هم عقل دارند ، اصلًا بايد عقل مردم با همين روشها رشد يابد .