كوچكترين جزء شروع به حلّ مشكل نماييد ، اين راهى آسان براى حلّ مجهول مىباشد .
5 - وجدان : هر كجا يك دليل ( ظاهرى ) با دريافت وجدانى قطعى ، معارض شد بايد وجدان قطعى را مقدم داشت و به دنبال كشف اشكال دليل رفته ، دليل اصيل را پيدا كرد .
6 - از آنجا كه علوم ذهنى ما يا تصور ( علم ساده ) و يا تصديق ( صورت ذهنى كه باور به نسبت كامل خبرى در آن نهفته است ) مىباشد و همين صُوَر تصورى و تصديقى هستند كه مقدمات دليلهاى كاشف مىباشند .
بايد حتماً يك دوره منطق كلاسيك فشرده خوانده شود تا نحوهى تركيب تصورات و تصديقات و استنتاج نتايج آنها به دست آيد . « 1 »
توصيه
در پايان سخن اين مطلب را تأكيد مىكنم كه براى دريافت علوم اسلامى حتماً از دو علم نبايد غفلت شود :
1 - ادبيات عرب ، تا به زبان متون مذهبى آشنايى يابيم ؛ هر چند زبان قرآن با ادبيات معمولى عرب تفاوتهايى دارد ليكن قدم اول دريافت زبان قرآن ، دانستن ادبيات عرب بهطور نسبتاً كامل است .
2 - علم منطق كه راه تفكر و تعقل را نشان مىدهد و روش شناخت مىباشد . از هيچ كدام اين دو نبايد غفلت شود .
پايان دفتر سوم 14 / 8 / 1359
هامش
( 1 ) - / چند اصل ديگرى هم براى روش شناخت داريم كه چون فنّى است به رعايت وضع كتاب ذكر نكرديم ؛ به كتاب المنطق المقارن ، ص 62 رجوع شود