خلاصهء بحث
با دقّت در آنچه كفتم معلوم مىشود كه :
1 - بردگى حاصل از جنگ را نبايد با بردگى استعمارى كه به هدف تجارت و غيره انجام مىشده است مقايسه نمود ، اوّلى يك امر كاملا طبيعى و حقوقى است و دوّمى ستم و استثمارى كه خود موجب جنگ است .
2 - عقل آزاد بهترين روش را در اسراء جنگى يك نوع سپردن او به يك خانواده مىداند . و بردگى مطرح در فقه اسلام همين است .
3 - نظر اسلام را دربارهء بردگى به تنهائى و جدا از قانون جنگ و جهاد نمىتوان بررسى نمود .
4 - هدف بزرگ از بردگى ، پرورش افكار پيروان مكتب دشمن است و همين كه پرورش يافتند يا حتما آزاد مىشوند و يا سفارش مىشود كه آزادش شوند .
5 - اگر ستمهاى بىجهتى چون قطع اعضاء بر برده وارد شود هنوز پرورش نيافته هم آزاد مىشوند .
6 - نام برده هم حذف شده و به عنوان پرورش كامل و براى نمود پيوند عميق ، نام فرزند و پسر و دختر در خطابها ، و فرد و تحت