خويشان نسبى نزديك يعنى پدر و مادر و فرزند و يا زنهائى كه از جهت خويشاوندى ازدواج با آنها صحيح نيست يعنى خواهر و خواهرزاده و برادرزاده و عمّه و خاله بود ، اين برده خود به خود آزاد مىشود .
اگر اين نسبتها از راه شير و « رضاع » پيدا شود نيز حكم نسبى دارند و آزاد مىشوند .
اگر بردهاى مشترك ميان دو نفر باشد و يكى از آن دو سهم خود را آزاد نموده سهم ديگرى هم آزاد مىشود .
اگر بردهاى را مثله نمودند يعنى در مقام مجازات اعضاء بدنش را بريدند آزاد مىشود ( و البته در اين هنگام بيت المال به او رسيدگى مىكند ) .
اگر بردهاى كور شد و يا به مرض « جذام » مبتلا شد و يا زمينگير گشت آزاد مىشود .
اگر صاحب كنيز با او نزديكى نموده حامله شد پس از مرگ صاحبش از سهم ارث فرزند آزاد مىشود . البته برخى موارد ديگر هم در فقه به همين حكم وجود دارد . « 1 »
تأكيد در عتق
هامش
( 1 ) - از جمله فرزندى كه پس از قرارداد « مكاتبه » و يا « تدبير » براى برده پيدا مىشود .