امام برسد ، زكات به عنوان ماليات دولتى بوده است و بنابراين حتّى استحباب آن را نمىتوان اثبات نمود به تعبير استاد روحى فداه : ( و استحبابها - فى الحبوب لا يخلوا من اشكال / تحرير الوسيله ) .
فقه ابو حنيفه فقه رسمى خليفه بود و او مىگفت : غير از چوب و نى و علف هر چه از زمين برويد زكات دارد / البدايه ابن رشد 245 .
همچون اين روايت : ابوبصير مىگويد : به امام صادق عليه السلام گفتم : آيا در برنج هم چيزى هست ؟ فرمود : آرى مدينه در آن روزها برنج نداشت تا بر آن زكات وضع شود . « 1 »
و همچون اين حديث : زراره مىگويد به امام صادق عليه السلام گفتم آيا در ذرّت هم چيزى هست ؟ فرمود در ذرّت و عدس و حبوبات ديگر به اندازهء گندم و جو واجب است و هر چه كه به پيمانه در مىآيد وقتى به حدّ نصاب زكات رسيد بايد زكاتش داده شود . « 2 »
و چون اين حديث : محمّد بن مسلم مىگويد از امام صادق عليه السلام دربارهء حبوبات پرسيدم فرمود : گندم و جو و ذرّت و ارزن و برنج و عدس و كنجد و مانند اينها همه زكات دارد .
هامش
( 1 ) - 9 / 11 با تصريح روايات ديگر كه اين حبوبات در زمان پيامبر صلى الله عليه و آله بوده و آن حضرت معاف دانسته است معلوم مىشود كه آهنگ اين جمله ( آرى . . . ) آهنگ نفى و طرد است يعنى حرف فقهاء آن روز عامّه را بالحن استهزاء نقل كرده و مىكوبد .
( 2 ) - 9 / 10 .