نهضتها را پاسخ مثبت مىدهند ياران و ندماء قهرمان نهضتند و روى اين حساب طبعاً اشخاصى كه در همان اول و پيش از ديگران اسلام آوردند اصحاب پيغمبر صلى الله عليه و آله و طرف مشورت او شدند و در كارهايى كه از طرف خداوند حكمى در آن باره نرسيده مورد اعتماد و اهل جلسهى « شورا » آن حضرت گرديدند .
و هنگامى كه مسلمانان زياد شدند و مبارزه با دشمنان اسلام ، جهاتى اصولى پيدا كرد ، اشخاصى كه در اثر خدمت و فداكارى و بينائى و فراست ، از ديگران ممتاز شدند به طور طبيعى براى مجلس « شور » انتخاب شدند و البته اين انتخاب با سر و صدا « پروپاگاند » نبود بلكه آن سختيها و ناراحتىها كه براى اسلام تحمل كرده و تجربههايى كه آموخته بودند آنها را جلو انداخته ، ممتاز ساخت ، و اين راه خيلى بيش از انتخابات سر و صدادار امروزى به واقعيت نزديكتر است .
به اين ترتيب حتى پيش از هجرت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله دو دسته از مردم سمت عضويت مجلس شوراى مسلمانان را يافتند : 1 - آنها كه در مراحل اوليه مسلمان شده و نزديك به پيامبر بودند . 2 - آنها كه در اثر سختىها و مشكلات بعدى تجاربى آموخته بودند . اين دو دسته هم مورد اطمينان عموم مسلمين و هم مورد توجه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله بودند .
و آنگاه كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله از مكه به مدينه هجرت فرمود - و اساس اين هجرت هم اين بود كه هنگامى كه آن حضرت در مكه تشريف داشتند عدهاى از محترمين مدينه كه مردم از آنها حرف شنوايى داشتند نزد آن حضرت آمده و به دست او اسلام آوردند و سپس به محل خود برگشته مردم را به اسلام دعوت نمودند تا آنجا كه خانههاى دو قبيلهى
حاكميت و قانون اساسى در اسلام (فارسى) — صفحة 81
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٨١