كه حكايت از ابتكارهاى شگفتآورى مىكند ، ديده مىشود . آنها كه در ظرف جانشان حوصلهء بيشترى بنهادهاند ، در كارهاى حيوانات اجتماعى مىتوانند بنگرند و بر آثار درك عميق و شعور اجتماعى آنان نظاره كنند و ديگران مىتوانند با مطالعهء تحقيقات جانورشناسان ، از دقت آنها در اين زمينه بهره گيرند .
ما نمىتوانيم بپذيريم كه كارهاى شگفتانگيز حيوانات از دستگاه ادراكى بسيار كوچكشان برخيزد . همه مىدانند كه انسان با هوشترين جاندار كرهء زمين است ، ولى انديشهء او نيز از درك اين كارها در حيرت فرومىماند .
شنيدهايد كه يكى از رياضيدانهاى غربى بر آن بود كه زاويهء كندوى زنبوران اندكى اشتباه است . امّا پس از گذشت ساليان دراز و تفكّر برخى دانشمندان ديگر ، ثابت شد كه آن رياضيدان اشتباه كرده و آشكار شد كه رياضيات زنبوران بهتر از رياضصى استاد مزبور بوده است !
مبدأ اصلّى رفتارهاى آگاهانهء حيوانات
البتّه اگر هم اين كارهاى شگفتانگيز از دستگاه ادراكى حيوانات برخيزد ، ولى باز هم براساس براهين قطعى به سرچشمهء هستى و خداى متعالى بازمىگردند .
معتقديم كه كارهاى خارق العادهء حيوانات از اين باب است كه : « دستى از غيب برون آيد و كارى بكند » . پس تدبير مستقيم اين كارها از سوى منبع