بيان مىكند ، كسانى كه دوستدارى خود را خالصانه براى رهبرى شرعى خود به كار برند ، و خدا نيز ايشان را از شوائب شرك و آثار فشارهايى كه به دو گونه تقسيم مىشوند پاكيزه ساخت : اوّل : فشار اجتماع كه در همنشين بد جلوهگر مىشود ، و دوّم : فشار تاريخى كه در پدران تجسّم يافته است .
اين بندگان مخلص خدا را رزقى است معيّن ( كه قطع نمىشود و همان پاداش اعمال آنان است كه نزد پروردگارشان معلوم است ) ميوهها ( به عنوان رزق مادّى ) و گرامى بودنشان ( به عنوان رزق معنوى ) و اين كه در بهشتهاى پر نعمت بر تختهاى روبروى يكديگر مىنشينند ( به سبب آسودگى خيال به گفت و گو مىپردازند و به لذّت همنشينى سرگرمند ) جامى از چشمهء خوشگوار ميانشان به گردش در مىآيد كه از سفيدى و زلالى مايهء لذّت نوشندگان است و سبب بيمارى و هلاكت نمىشود ، و در كنارشان حورانى قرار دارند كه چون تخم مرغى دور از دسترس هستند ( و چهرههايشان از تافتن نور مىدرخشد ) .
/ 227 اين نعمتها هنگامى بر آنان به كمال مىرسد كه از حال همنشينان بد خود كه بيهوده مىكوشيدند آنان را بفريبند آگاه مىشوند ، و پس از آن كه سياق مطلب هلاك آن گروه را به سبب انكارشان نسبت به بهشت بيان مىكند جهت خطاب متوجّه مخلصان مىشود و توضيح مىدهد كه اگر نعمت خدا نبود اينان نيز از هلاك شدگان مىبودند . آن گاه قرآن پس از بيان اقرار اينان كه آيا اگر چنان نبود ما نيز از عذاب كشندگان نبوديم ؟ بر اين منظره پرده مىافكند و يادآور مىشود كه هر آينه چنين توفيقى همان كاميابى بزرگ كه عمل كنندگان بايد براى چنين پاداشى عمل كنند .
از منظرهاى ديگر كه درخت زقّوم باشد پرده برمىگيرد كه بر حسب ظاهر همان گناهان دوزخيان است كه در آن جا خوراك آنها مىشود و ( در دنيا ) ابتلايى است براى ستمكاران كه ريشهاش در عمق جهنم مىرويد ، امّا شاخههايش در خانههاى آنهاست و ميوهاش همانند سر شياطين ( و كسانى كه آنها را در دنيا بدان مىفريفتند ) مىباشند . دوزخيان آنها را چندان مىخورند كه شكمهايشان انباشته
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 219
مساهمون: احمد آرام
ص٢١٩