بگويند : انفاق كنيد ، بخل خود را چنين توجيه مىكنند كه اگر خدا مىخواست خود به فقيران خوراك مىداد ، ( و آن گاه كه آنان را از ساعت قيامت بترسانند ) مىگويند : اين وعده كسى خواهد بود ؟ ( سياق آيات براى آن كه دلها را خاشع و سرسپرده كند و براى فهم اين حقايق آماده سازد و ابرهاى غفلت و بىخبرى را از آنها بزدايد ، ما را يادآور ساعت قيامت مىشود و مىگويد : ) اينان چه انتظارى دارند ( و چه چيزى را مىطلبند كه هر چه زودتر فرا رسد ؟ ) آن وعده جز يك بانگ سهمناك نيست كه آنها را در حالى كه سرگرم ستيزه ( پيرامون حقايق رسالت هستند ) فرا مىگيرد و مىربايد ، و چنان ناگهانى مىرسد كه نمىتوانند وصيّتى بنويسند و يا نزد كسان خويش باز گردند ( و پس از آن كه تا مدّتى كه خدا بخواهد در گورها ماندند ) در صور دميده مىشود و بىدرنگ همه از گورهايشان بيرون مىآيند ، و با بانگ سهمناكى ديگر آنها را مىبينى كه در پيشگاه پروردگار خود حاضر آمدهاند ( در حالى كه مىپندارند گويا خفته بودهاند ) و از يكديگر مىپرسند :
چه كسى ما را از خوابگاهمان برانگيخت ؟ ! و پاسخ مىشنوند : اين همان وعدهء خداى رحمان است و پيامبران راست گفته بودند ، سياق آيات از دو منظره از / 140 مناظر قيامت ، پس از اثبات عدالت پاداش ، پرده برمىدارد : در آن جا بهشتيان را مىبينى كه ( لذت مىبرند و ) به شادمانى مشغولند ، در حالى كه گناهكاران از آنها جدا شدهاند و در كنارى ديگرند .
شرح آيات :
[ 45 ] بينشهاى قرآن بدين حقيقت رهنمون مىشود كه زندگى بشر همانا نتيجهء فرهنگ و رفتار و عقيده و كردار اوست ، و بدين سان - اين بينشها - براى هر پديده يا واقعهاى نوظهور سببى پيوسته به اراده و اختيار بشر قرار مىدهد ، و افكار جاهليّت - از كهنه و نو - كاملا بر عكس آن است ، از اين رو در پيوند دادن زندگى بشر به رفتار او شكست مىخورد و توفيقى نمىيابد ، زيرا به عالم نهان و غيب ايمان ندارد ، و به وجود خدايى كه تقدير و تدبير مىكند و پروردگارى كه تسلّط مطلق دارد و