ديگران از جانب خداست .
«
وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ أَنْفِقُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ
- و چون گفته شود كه از آنچه خدا روزيتان كرده است انفاق كنيد . » خواه گويند و آمر اين بيان خدا باشد ، و خواه مؤمنان از جانب پروردگار خود آن را اظهار كنند ، پاسخ اينان يكى و همان جواب ردّ است ، ولى آيا نمىدانند كه ثروتى كه در دست دارند - در واقع - همان روزى و رزق خداست ، و اگر خدا بخواهد آن را از آنها باز مىدارد و آنها را محروم مىسازد ؟ آيا نمىبينند كه تقسيم و توزيع كانها در اطراف زمين به فرمان خدا صورت پذيرفته ، و بارآورى زمين به فرمان خداست ، و حتى فراهم شدن اوضاع اقليمى و آب و هواى مناسب براى پيشرفت صنعت نيز به اذن خداست ؟ هر ثروتمندى كه به سببهاى پنهانى افزون شدن دارايى خود بينديشد درمىيابد كه دست غيب در پشت آن قرار دارد ، پس براى آنها بهتر آن است كه از آنچه خدا روزيشان داده و نصيبشان كرده ، تا وقتى كه خدا فرمان مىدهد ، انفاق كنند ، و اوست كه آنها را جانشين خود نسبت بدانچه روزيشان داده است ساخته تا آنها را بيازمايد . آيا مىبينند و درمىيابند كه هر چيزى كه در جهان انسان وجود دارد به او مىفهماند و الهام مىكند كه او براى آن به اين جهان آمده است كه آزمايش دهد ؟ خدا آزمايش فقير را نيز به وسيلهء توانگر قرار داده تا ببيند آيا فقير صبر و شكيبايى مىورزد ، و آزمايش توانگر را به وسيلهء فقير قرار داده تا بداند چه كسى انفاق مىكند و چه كسى بخل مىورزد ، و دانا را وسيلهء آزمايش نادان داشته و به دو فرموده است كه به وى بياموزد هم چنان كه نادان را وسيلهء آزمون دانا ساخته و به دو فرموده است كه از وى فراگيرد ، و حكمرانان را براى مردم و مردم را براى حكمرانان خود وسيلهء آزمون قرار داده ، چنان كه گويندهء عزيز و قدرتمند گويد :
«
وَ جَعَلْنا بَعْضَكُمْ لِبَعْضٍ فِتْنَةً أَ تَصْبِرُونَ وَ كانَ رَبُّكَ بَصِيراً
- و شما را وسيلهء آزمايش يكديگر قرار داديم . آيا صبر توانيد كرد ؟ و پروردگار تو بيناست » . « 22 »
هامش
( 22 ) - الفرقان / 20 .