مسألهء 88 - لازم نيست نائب هم جنس منوب عنه باشد پس نائب شدن مرد از زن و زن از مرد مانعى ندارد .
مسألهء 89 - نائب شدن صروره ، يعنى كسى كه تاكنون حجّ بجا نياورده مانعى ندارد در صورتى كه حجّ برخودش واجب نباشد و مطمئن باشيم اعمال حجّ را به خوبى انجام مىدهد هرچند مكروه است نائب شدن صروره از مرد صروره ، بلكه از زن صروره نيز .
مسألهء 90 - در منوب عنه يعنى كسى كه به نيابت او حجّ بجا مىآورند دو شرط معتبر است :
اول : اينكه مسلمان باشد . پس نائب شدن براى كافر در انجام حج ، صحيح نيست هرچند مستطيع بوده باشد .
دوم : در حجّ واجب معتبر است كه منوب عنه مرده باشد يا اگر زنده است در اثر پيرى يا مرضى كه اميد خوب شدن در آن نيست يا عذرى ديگر ، خودش نتواند به حج برود ، ولى نيابت از زنده در حجّ مستحب ، مانعى ندارد هرچند مريض و معذور هم نباشد .
مسألهء 91 - در منوب عنه بلوغ و عقل معتبر نيست ، بلكه اگر شخصى در وقتى كه عاقل بوده مستطيع شده و حج براو واجب گشته و سپس پيش از انجام آن ، ديوانه شده و از دنيا رفته ، واجب است در اين صورت از مال او برايش نائب بگيرند تا حجّش را بجا آورد .
مسألهء 92 - معناى نيابت براى عرف معلوم است و نيازى به تحليل نيست و اگر تحليل آن را بخواهيم معناى آن اين است كه نائب ، عمل را بجاى منوب عنه انجام دهد و در حقيقت ، عمل منوب عنه را انجام دهد تا امرى كه متوجه منوب عنه شده امتثال گردد و ذمّهاش برىء شود ، خواه تبرعا و مجانا نيابت كند ، يا با
احكام و مناسك حج و عمره (فارسى) — صفحة 44
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٤٤