كسى كه در اثر عذر ، هيچيك از دو وقت اول را درك نكرده است .
مسألهء 519 - چون وقوف به عرفات دو وقت دارد : اختيارى و اضطرارى ، و وقوف بمشعر سه وقت دارد : يك اختيارى و دو اضطرارى ، پس جمع آنها پنج وقت مىشود ، و براى شخص حاج بملاحظه درك و عدم درك آنها دوازده صورت فرض مىشود : يك صورت اينكه هيچ كدام را به هيچ نحو ، درك نكند ، و شش صورت اينكه هردو وقوف را به نحوى درك كند ، و پنج صورت اينكه يكى از وقتهاى پنجگانه را فقط درك كند . و اينك احكام صورتهاى دوازدهگانه را بنحو اجمال بيان ميكنيم :
اوّل : اينكه هيچ يك از دو وقوف را به هيچ نحو درك نكند در اين صورت بدون اشكال ، حج او باطل است . و بايد با همان احرام ، عمره مفرده بجا آورد ، و بنابر احتياط ، نيّت خود را بعمره مفرده برگرداند ، و اگر گوسفند يا شتر همراه داشته آن را نيز احتياطا قربانى كند ، و ميتواند ، بلكه مستحب است با حجاج در منى به حال احرام بماند و بعد ، اعمال عمره مفرده را بجا آورد و از احرام خارج شود . آنگاه اگر ترك دو وقوف از روى عمد بوده ، بايد در سال بعد ، حج را بجا آورد ، و همچنين است اگر عمدى نبوده ولى استطاعت او باقى ماند يا از سالهاى گذشته ، حج بر او ثابت شده است . و اگر حج او حج تمتّع بوده ، عمره تمتّع را نيز در سال بعد بايد اعاده نمايد . و در همه صورتهاى آينده كه حكم به بطلان حج مىشود اين دستور جارى است .
دوم : اينكه وقوف اختيارى عرفات و وقوف اختيارى مشعر را درك كند ، در اين صورت ، حج او بدون اشكال ، صحيح است .
سوّم : اينكه وقوف اختيارى عرفات و اضطرارى مشعر را در روز عيد ، درك كند ، پس اگر وقوف اختيارى مشعر را عمدا ترك كرده است ، حج او باطل است و گرنه صحيح است .
احكام و مناسك حج و عمره (فارسى) — صفحة 179
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص١٧٩