رضاى خدا را بر رضاى ديگران مقدم مىداشت و در اجراى رضاى خدا ، زياد اصرار مىنمود . به دو نمونهء تاريخى توجه كنيد ، نخست با بستگان و سپس با غير بستگان :
الف ) عبد الله بن جعفر ، داماد و برادر زادهء على عليه السلام بود . روزى در عصر خلافت آن حضرت به حضور آمد و عرض كرد : شايسته است كه امر كنى براى زندگى روزمرهء خودم به من كمك مالى شود ، سوگند به خداى براى تأمين زندگى چيزى ندارم جز اين كه گوسفند و يا الاغ خود را بفروشم . امام عليه السلام در پاسخ فرمود :
لا ، و اللّهِ ، ما أَجِدُ لَكَ شِيئاً ، إلّا أنْ تأمرَ عَمّكَ أَنْ يَسْرِقَ فَيُعْطِيكَ .
نه ! سوگند به خدا براى تو چيزى ( از بيت المال ) ندارم ، مگر اين كه به عمويت دستور دهى كه دزدى كند و به تو عطا كند . « 1 »
ب ) زبير و طلحه ، « 2 » چند روز پس از بيعت با على عليه السلام به حضورش آمدند و گفتند :
يا امير المؤمنين ! شما نيك آگاهيد كه در تمام مدت حكومت عثمان به ما چه جفا و ستمى روا شد و افكار عثمان هم متوجه بنىاميه بود و خلافت را خدا پس از او به شما ارزانى فرمود ، ما را به حكومت برخى از سرزمينها ، و يا به كارى از كارهاى خود بگمار .
على عليه السلام در پاسخ فرمود : اكنون به آنچه خداوند براى شما قسمت فرموده راضى باشيد تا در اين باره بينديشم ، و بدانيد كه من هيچ يك از ياران خود را در امانت خويش شريك و سهيم نمىكنم ، مگر اين كه به دين و امانتش راضى و خشنود باشم و اعتقاد او را بدانم . « 3 »
هامش
( 1 ) . الغارات ، ج 1 ، ص 67 .
( 2 ) . ابنابىالحديد ، در مورد شخصيت زبير و طلحه در شرح نهج البلاغه ( ج 1 ، ص 225 و 226 ) چنين مىنويسد :
طلحة بن عبيد الله : يكى از آن ده تن كه به آنان مژده بهشت داده شده در « عشرهء مبشّره » و يكى از اصحاب شورى است و او را در جنگ احد در دفاع از پيامبر صلى الله عليه و آله اثرى بزرگ است و يكى از انگشتان وى آسيب ديد و شل شد و با دستش نگذاشت كه شمشير مشركين به رسول خدا صلى الله عليه و آله آسيب برساند و پيامبر صلى الله عليه و آله در حق وى فرمود : اليوم أوجب طلحة الجنّة ؛ امروز كارى كرد كه شايسته بهشت شد .
زبير : او ابو عبدالله زبير بن عوام بن خويلد بن اسد بن عبد العزى بن قصّى ، مادرش صفيه عمهء رسول خدا صلى الله عليه و آله و دختر عبدالمطلب پسر هاشم پسر عبد مناف است . او يكى از « عشرهء مبشّره » و يكى از اصحاب شورى است . در جنگ احد در كنار رسول خدا صلى الله عليه و آله خوب مقاومت كرد و پيامبر دربارهاش فرمود : لكلّ نبي حواريّ و حواريّ زبير ؛ براى هر پيامبرى دوستان خالصى است و او از حواريون من است .
( 3 ) . شرح ابنابىالحديد ، ج 1 ، ص 231 .