چنان وضع فلاكتبار و شرايط سخت ، به وسيلهء محمد صلى الله عليه و آله نجات بخشيد ؛ اما نجاتى از پس حوادث بزرگ و كوچك ؛ و از پس دست و پنجه نرمكردن با مردان دلير ؛ و گرگان عرب ؛ و شورشيان اهل كتاب . هر وقت آتش جنگى به پا مىشد ، يا شاخى از شيطان نمودار مىشد ، و يا دهانى از مشركان براى فرو بردن شما گشوده مىشد ، پدرم برادرش را ( مولا - صلوات اللّه عليه - ) به گلوگاه آن حوادث هولناك گسيل مىداشت . او هم با پايمردى تا سر آن فتنه انگيزان را به خاك نمىماليد ؛ و با شمشير شرربارش آتش فتنه را خاموش نمىكرد بر نمىگشت . او در راه خدا رنجپذير ؛ كوشا در اجراى فرمان او ؛ با پيوند نزديك ، پيوسته نزديك به رسول خدا صلى الله عليه و آله ؛ سرورى از اولياى خدا ؛ هميشه آماده براى جهاد ؛ خالص و زحمتكش و كوشا در راه اسلام بود . اما شما در كمال آسايش خاطر ؛ راحت و در ايمنى ؛ در انتظار هلاكت ما ؛ و جوياى خبر سقوط مجاهدان اسلام به سر مىبرديد . و به هنگام نبرد روياروى ، عقب نشينى كرده و از كارزار فرار مىكرديد .
توضيح مفردات
عوداً و بدءً : آخرين و اوّلين گفتارم .
غَلَط : اشتباه در سخن لذا فرمود : «
لا أقول ما أقول غلطاً
» . شطَط : دورى و تجاوز از حق ، افراط در دورى مكان مانند شَطّت الدّار ؛ خانه بسيار دور است و دورى در حكم مانند آيهء شريفه : « لَقَدْ قُلْنَا إِذاً شَطَطاً » ؛ « 1 » گفتار بسيار دور از حقيقت گفتهايم .
عزيز عليه : بر او دشوار و گران است .
ماعنتّم : آنچه موجب مشقت و دشوارى شما باشد .
حريص : بسيار مشتاق و خواهان .
تعزوه : نسبت او را بررسى كنيد .
صادعاً : از « صدع » ، آشكاركردن ، شكافتن ، به جاى آوردن فرمان .
هامش
( 1 ) . كهف ( 18 ) آيهء 14 .