فرق اكل و استيثار : اكل ، مفهومى وسيعتر از استيثار دارد . اكل شامل چيزهايى مىشود كه خود يتيم در خوردنِ آن ، شريك است به خلاف استيثار كه فقط بر خوردنِ خود ، و بريدنِ دست يتيم از مال خودش اطلاق مىشود .
عدالت حاكمان موجب اصلاح دولت و محبت رعيت
متن : و عدل الحُكّامِ إِيناساً للرّعيةِ ؛ « 1 » دادگرى و عدالت در واليان امور را موجب انس رعيت قرار داد .
شرح : اين فراز ، از جملهء پربارترين سخنان آن حضرت ( كه يادگار نبوت به وسيلهء آن ، ثابت مىكند كه بضعهء رسول صلى الله عليه و آله است ) و نشانگر استجابت دعاى آن بزرگوار دربارهء اهل بيت خود است كه فرمود :
اللهم أَعطِهم فَهمي و حُكمي ؛ « 2 »
بار الها ! به اهل بيت من فهم و قضاوت مخصوص به من را ارزانى فرما .
اين سخن راجع به آيين مملكت دارى است و اين فراز به منزلهء صغراى قياسى است كه ترتيب آن چنين است :
العدل إيناس للرعية ، و كلّ إيناس للرعية مصلح للدولة فالعدل مصلح للدولة ؛
عدالت انگيزهء انس و محبت رعيت است و هر گونه انس و محبت رعيت موجب اصلاح دولت است . پس عدالت اصلاح كنندهء دولت است .
اين موضوع يكى از اركان اساسى مملكت دارى است ؛ زيرا عدل نسبت به رعيت ، به امور دولت برمى گردد كه امروزه از آن به سياست تعبير مىكنند .
جايگاه مردم در حكومت اسلامى و ديگرحكومتها
در جهان امروز ، يكى از امور مسلم حكومتها آن است كه ملى باشند ؛ يعنى مطابق درخواست همهء طبقات بوده و تحميلى نباشد . بهترين حكومت را همان حكومت
هامش
( 1 ) . اين فراز در كشف الغمه اضافه شده است .
( 2 ) . كافى ، كتاب الحجة .