ميشود ، و تنها وصى است كه عهدهدار وصى ميگردد . » ( 1 ) غيبت نعمانى / 298 از ابان بن تغلب از امام صادق ( عليه السلام ) نقل ميكند : « هنگامى كه بيرق حق ظاهر شود ، اهل مشرق و مغرب آن را لعنت ميكنند ، آيا ميدانى براى چه ؟ عرضه داشتم : نه ، فرمودند : به خاطر آنچه مردم ، از اهلبيت ايشان پيش از خروجشان ميبينند . » همان / 299 نظير آن را از منصور بن حازم از ايشان روايت ميكند و به جاى جملهى آخر اين عبارت آمده است : « به خاطر آنچه از بنى هاشم ميبينند . » معناى اين احاديث آن است كه برخى از بنى هاشم پيش از ايشان نهضتى به راه مياندازد . بنابر اين احاديث زمينه سازان سه دسته هستند ؛ احاديث دولت پرچمهاى سياه كه نزد شيعه و سنى مورد اتفاق است ، دولت يمانى كه در منابع ماست و رواياتى كه دلالت ميكند پيش از ظهور زمينه سازانى خواهند بود ولى آنان را مشخص نميكند ، ولى بر كسانى كه با يهود ميجنگند انطباق دارد ، زيرا در تفسير آيهى مذكور است . طبق روايات قيام دولت يمنيها ، در سال ظهور امام مهدي ( عليه السلام ) و مقارن با خروج سفيانى در شام ميباشد . دولت زمينه سازان ايرانى پيش از آن است و آنان نخستين زمينه سازانند ، لكن قيام آنها در راستاى يارى ايشان در سال ظهور خواهد بود ، و راجح آن است كه مردى از قم آغازگر اين حركت باشد . از امام كاظم ( عليه السلام ) روايت شده : « مردى از قم مردم را به حق دعوت ميكند ، گروهى با او همراه ميشوند كه دلهايشان به مانند پارههاى آهن است ، بادهاى سخت آنان را به لرزه نمياندازد ، از نبرد ملول نميشوند ، نميهراسند ، و بر خدا توكل ميكنند ، و فرجام از آنِ متقين است . » ( 2 ) مناسبتى كه اين روايت در آن بيان شده و نيز زمان اين مرد معلوم نيست ، علاوه بر آنكه سند
فرهنگ موضوعي احاديث امام مهدي ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 678
مساهمون: الشيخ علي الكوراني العاملي
ص٦٧٨
هامش
( 1 ) . و نيز تفسير عياشى 2 / 281 ، كامل الزيارات / 62 و 62 ، مختصر البصائر / 48 ، تأويل الآيات 1 / 277 ، الايقاظ من الهجعة / 309 ، اثبات الهداة 3 / 552 و بحار 45 / 297
( 2 ) . بحار 57 / 215