فرهنگ موضوعي احاديث امام مهدي ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 364

نجباء بيشتر از هفتاد نفر و صلحاء نيز بيش از سيصد و شصت تن باشند ، و ظاهراً خضر و الياس از جمله‌ى اوتاد باشند و ملازم قطب . اوصاف اوتاد : آنان قومى هستند كه ديده بر هم زدنى از پروردگار غافل نمي‌شوند ، و تنها به مقدار نياز از دنيا توشه بر مي‌دارند . شرّ و بدى از آنها صادر نمي‌گردد ، اگرچه - بر خلاف قطب - عصمت از اشتباه و نسيان و فعل قبيح برايشان لازم نيست . رتبه‌ى ابدال در تقوا پايين‌تر از اوتاد است . اينان گاه غافل مي‌شوند و با استغفار آن را جبران مي‌كنند ، و به عمد مرتكب گناه نمي‌شوند . نجيبان هم مادون ابدالند . اما صالحان افرادى با تقوا و عادلند ، گاه است كه گناهى از ايشان سر زند كه با استغفار و پشيمانى آن را جبران مي‌كنند ، خداوند مي‌فرمايد : إِنَّ الَّذِينَ اتَّقَوْا إِذَا مَسَّهُمْ طَائِفٌ مِنَ الشَّيْطَانِ تَذَكَّرُوا فَإِذَا هُمْ مُبْصِرُونَ ، ( 1 ) در حقيقت كسانى كه تقوا دارند ، چون وسوسه‌اى از جانب شيطان به آنها رسد [ خدا را ] به ياد آرند و ناگهان بينا شوند . خداوند ما را از اين دسته‌ى اخير قرار دهد ، زيرا از دسته‌هاى ديگر كه نيستيم ، ليكن آنان را دوست مي‌داريم و هركه گروهى را دوست بدارد با آنها محشور شود . برخى گفته‌اند : هنگامى كه يكى از اوتاد چهارگانه كم شود يكى از ابدال جاى او را مي‌گيرد ، چون يك نفر از ابدال كم شود يكى از هفتاد نجيب جايگزين مي‌شود ، با كم شدن يكى از نجيبان يكى از سيصد و شصت تن صالحين ، و با كم شدن يكى ازآنها يك نفر از ساير مردم جايگزين خواهند شد . » نگارنده : تصوّر ما درباره‌ى اين نظام از لشكريان خداى متعال و توانايي‌هايشان مادامى كه بر اساس علم استوار نگردد و امام معصوم ( عليه السلام ) از آن پرده برندارد ، ظنّى و ذوقى خواهد ماند . الخرائج و الجرائح 2 / 930 از امام محمد باقر ( عليه السلام ) روايت مي‌كند : « ذوالقرنين عبد صالحى بود كه با خداى سبحان اخلاص پيشه كرد ، خداوند هم براى او خيرخواهى نمود ، و ابر به تسخير او در آمد ، و زمين برايش درنورديده شد ، و نور چنان برايش امتداد يافت كه شب به مانند