شرح
مصنّف بر خلاف تفاصيل يازدهگانهاى كه مرحوم شيخ در كتاب رسائل ، نقل كردهاند ، براى استصحاب حجّيّت مطلقه ، قائل شدهاند و دليل حجّيّت استصحاب را همان اخبار مستفيضهاى دانستند كه بيان نمودند و اينك درصدد بيان تنبيهات بحث استصحاب هستند .
تنبيه اوّل در جريان استصحاب يقين و شك فعلى معتبر است
قبلا بيان كرديم كه دليل حجّيّت استصحاب ، اخبار - لا تنقض اليقين بالشّك - مىباشد و حرمت نقض يقين به شك يكى از احكام الهى است و قضيّهء مذكور ، داراى حكم و موضوعى است كه حكم آن عبارت است از « حرمت » و موضوعش « نقض اليقين بالشّك » مىباشد و مىدانيد كه اگر حكمى بخواهد بر موضوعش مترتّب شود بايد آن موضوع و خصوصيّاتى كه در آن اخذ شده ، بالفعل محقّق باشد تا حكم برآن موضوع ، بار شود . سؤال : چه زمانى يقين و شك ، بالفعل محقّق مىشود ؟ جواب : زمانى كه حالت توجّه و التفات براى انسان ، محقّق باشد . ولى چنانچه انسان ، نسبت به امرى غافل باشد و توجّهى به آن نداشته باشد ، نمىتوان گفت كه او به آن ، يقين دارد ، شك يا ظن دارد بلكه قضيّهاى مىتواند متيقّن باشد ، كه مورد التفات و توجّه انسان باشد و همچنين قضيّهاى مىتواند مشكوك باشد ، كه موردهامش
المقتضى لفسادها » اذ لم يعهد اطلاق اصالة الفساد في العبادات ر . ك منتهى الدّراية 7 / 309 .