مع أن هناك قرائن دالة على أنه للإرشاد ، فيختلف إيجابا و استحبابا حسب اختلاف ما يرشد إليه . و يؤيده أنه لو لم يكن للإرشاد يوجب تخصيصه لا محالة ببعض الشبهات إجماعا ، مع أنه آب عن التخصيص قطعا [ 1 ] .
شرح
بيان ذلك : اوّلا اخبار احتياط ظهور در وجوب احتياط دارند و مىگويند « احتط لدينك » ( بصيغهء امر ) و بعضى اين ظهور را محل اشكال قرار دادهاند .
امّا اخبار دالّ بر حلّيّت ، اظهر مىباشند ، بلكه صراحت بر حلّيّت در مشتبهات دارند .
ثانيا : اخبار دالّ بر حلّيّت ، اخص از اخبار دالّ بر وجوب احتياط است يعنى :
اخبار دالّ بر احتياط مىگويد : در موارد زير بايد احتياط كرد :
1 - در شبهات بدويّه قبل الفحص 2 - شبهات بدويّه بعد الفحص ، 3 - در شبهات توأم با علم اجمالى .
امّا مفاد اخبار دالّ بر حلّيّت اين است كه : در شبهات بعد الفحص مىتوان قائل به اباحه و برائت شد و شامل شبهات مقرونه و شبهات قبل از فحص نمىشود .
نتيجه : در مقام تعارض - عام و خاص - ظاهر و اظهر - نصّ و ظاهر و غيره ، بايد خاص ، اظهر و نص را مقدّم داشت لذا مىگوئيم : شبهات بدويّه بعد الفحص را به وسيله اخبار « حل » از عموم اخبار احتياط خارج مىنمائيم و در اين مورد مىتوانيم به اصل برائت تمسّك كنيم و در دو « 1 » مورد ديگر ما هم قائل به وجوب احتياط مىشويم .
[ 1 ] - بعلاوه مصنّف مىفرمايند ما قرائنى داريم كه اخبار دالّ بر احتياط ، امرشان ارشادى است « 2 » و اوامر ارشادى به لحاظ مرشد اليه متفاوت مىباشند اگر مرشد اليه واجب
هامش
( 1 ) - شبهات بدويّهء قبل الفحص ، و شبهات مقرون به علم اجمالى .
( 2 ) - و دلالت بر وجوب احتياط نمىكند .