كما لا يكاد يفيد عليه تجشم دعوى أن مرجع هذه المسألة إلى أن السنة - و هي قول الحجة أو فعله أو تقريره - هل تثبت بخبر الواحد ، أو لا تثبت إلا بما يفيد القطع من التواتر أو القرينة ؟ [ 1 ] .
شرح
بفرمائيد در خبر واحد ما بحث از كداميك عوارض ادله مىكنيم ؟
لذا مرحوم صاحب فصول مجبور شدهاند كه بگويند موضوع علم اصول ذوات ادله است يعنى موضوع علم اصول خود كتاب با قطع نظر از دليليّتش هست .
خود سنّت با قطع نظر از دليليّتش هست .
خود اجماع با قطع نظر از اعتبار و دليليّتش هست .
بنابراين هركجا از دليليّت اين ادله بحث مىكنيم ، اين بحث از عوارض دليل و عوارض موضوع است .
جواب مرحوم مصنّف به مرحوم صاحب فصول : اين خبر واحدى كه ما بحث از دليليّتش مىكنيم ، كداميك از ادلهء اربعه است ؟ آيا سنّت است ؟
مقصود از سنّت ، قول و فعل و تقرير معصوم عليه السّلام است و ما در خبر واحد بحث از حجّيّت قول امام و معصوم عليه السّلام نمىكنيم بلكه بحث مىكنيم آيا خبر زراره حجّيّت دارد يا نه .
خبر زراره كداميك از ادلهء اربعه است كه شما مىگوئيد بحث از دليليّتش هم بحث از عوارض دليل و يكى از مسائل علم اصول مىباشد .
بحث در حجّيّت قول امام يك بحث كلامى است و ربطى به علم اصول ندارد .
كلام شيخ اعظم
[ 1 ] - مرحوم شيخ « 1 » باتوجّه به اين اشكالى كه بر صاحب فصول وارد بوده استهامش
( 1 ) - ر . ك فرائد الاصول / 67 .