شرايط : جريان احكام شهيد بر كشتهء راه خدا مشروط به شرايطى است :
1 . بنابر قول گروهى ، جهاد با اذن امام عليه السّلام يا نايب خاص او باشد ؛ چنان كه در تعريف شهيد گذشت .
2 . فرد ، در عرصهء نبرد كشته شده باشد . در جريان حكم شهيد نسبت به كسى كه در ميدان جنگ زخمى شده و ساعاتى پس از انتقال به پشت جبهه ، پيش از آنكه جنگ خاتمه يابد ، كشته شده است ، اختلاف مىباشد . گروهى احكام شهيد را بر چنين فردى جارى دانستهاند ؛ 12 ليكن برخى جارى ندانستهاند . 13 البته اگر مجروحِ منتقل شده به پشت جبهه پس از جنگ بميرد ، احكام شهيد بر او جارى نمىشود . 14
ساير احكام : در جريان حكم شهيد تفاوتى ميان زن و مرد ، كوچك و بزرگ و برده و آزاد نيست ؛ 15 هرچند برخى در جريان حكم شهيد بر كسى كه مكلف به جهاد نيست ، همچون كودك و ديوانه تأمّل كردهاند . 16
بر كشتهاى كه در ميدان جنگ پيدا شده است و در بدنش اثر كشته شدن وجود دارد ، احكام شهيد بار مىشود ؛ اما اگر اثرى از كشته شدن در بدنش وجود نداشته باشد ، اجراى احكام شهيد بر او محل اختلاف است . 17
كشتهء در جنگ با باغيان ، حكم كشتهء در جنگ با كافران را دارد و احكام شهيد بر او نيز جارى است . 18
به قول مشهور ، از شهيدى كه هنگام شهادت ، جنب ، حائض يا نفسا بوده ، غسل ساقط است . 19
گذشت كه شهيد بايد با لباسش دفن شود . بنابر اين ، شلوار ، كلاه ، عمامه و كمربند آغشته به خون شهيد نيز در صورتى كه از پوست تهيه نشده باشند با او دفن مىگردند و كندن آنها جايز نيست ، ليكن اگر به خون آغشته نباشند آيا بايد از شهيد جدا كرد يا با او دفن مىشوند ، مسئله محل اختلاف است . نظر مشهور قول دوم است . قول مقابل مشهور ، عدم جواز دفن آنها با شهيد است .
كفش شهيد در صورت آغشته نبودن به خون ؛ بلكه به قول مشهور ، حتى درصورت آغشته بودن ، همراه شهيد دفن نمىگردد .
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 767
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٧٦٧