ليكن برخى در دو ركعت نخست ، بلكه در همهء نمازهاى واجب دو ركعتى و سه ركعتى ، ظن را همچون شك دانستهاند . 33
در اعتبار ظن ، تفاوتى ميان ركعات و افعال نماز نيست ؛ از اين رو ، ظن به انجام دادن يا ندادن ركوع ، به منزلهء علم به آن است و حكم علم بر آن جارى مىشود . بنابر اين ، چنانچه ظن به انجام ندادن آن داشته باشد ، بايد پيش از دخول در ركن ديگر آن را به جا آورد و در صورت دخول در ركن ديگر ، قبل از تدارك آن ، نماز باطل است . 34
قطع نماز در شكهاى صحيح : در جواز قطع نماز و اعادهء آن هنگام بروز شك صحيح ، اختلاف است . بنابر قول به عدم جواز ، عمل به احكام شك بر نماز گزار واجب خواهد بود .
هرگاه نماز گزار در اثناى نماز ، قبل از انجام دادن كارى كه موجب بطلان نماز مىگردد ، نماز را قطع كند و آن را دوباره بخواند ، آيا نماز دوم باطل است و در نتيجه اكتفا به آن جايز نيست يا نه ؟ مسئله اختلافى است ؛ چنان كه اگر پس از اتمام نماز و قبل از خواندن نماز احتياط ، نماز را اعاده كند ، در صحّت نماز اعاده شده و اكتفا به آن ، اختلاف مىباشد ؛ هرچند قبل از اعاده ، كارى كه موجب بطلان نماز مىشود ، انجام داده باشد . 35
4 - 3 . شكهايى كه نبايد به آنها اعتنا كرد ؛ چه در تعداد ركعتها و چه در غير آن عبارتند از :
الف . شك بعد از تجاوز از محل آن ( - - - ) قاعدهء تجاوز ) .
ب . شك بعد از وقت ؛ خواه در شرايط نماز باشد يا افعال و يا در ركعات و يا اصل خواندن نماز .
ج . شك بعد فراغ از نماز ؛ خواه شك در شرايط باشد يا افعال و يا در ركعات ، به شرط آنكه در يكى از اطراف شك در ركعات ، نماز صحيح باشد ؛ به عنوان مثال ، در شك بين سه و چهار و پنج بعد از نماز ، بنا را بر اينكه چهار ركعت خوانده مىگذارد ؛ ليكن اگر شك بين دو يا سه و پنج باشد نمازش باطل است ، مگر آنكه نماز دو يا سه ركعتى باشد . برخى گفتهاند : بنا را بر اقل مىگذارد و نيازى به اعاده نيست .
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 717
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٧١٧