واجبات سعى : امور زير در سعى واجب است :
1 . نيّت . از آنجا كه سعى عبادت مىباشد ، نخستين شرط صحّت آن نيّت است ؛ يعنى به جا آوردن آن به قصد تقرب به خداوند متعال و همچنين تعيين اينكه سعى حَجَة الإسلام است يا عمره تمتع و يا عمرهء مفرده ، لازم است . 7
2 . شروع از صفا و ختم به مروه . سعى بايد از صفا آغاز و به مروه ختم شود . بنابر اين ، در صورت شروع آن از مروه چه عمدى يا سهوى يا از روى جهل ، سعى باطل مىشود و اعادهء آن از صفا واجب است . 8 برخى گفتهاند : در صورت شروع از مروه ، تنها دور نخست باطل مىشود و دورهاى بعدى صحيح است و بايد سعى را تا هفت دور كامل كند . 9 برخى ديگر گفتهاند : تنها دورهاى فرد كه از مروه آغاز گشته ، مانند دور اول و سوم باطل مىشود و دورهاى ديگر صحيح است و بايد تكميل شود . 10
مبدأ و منتهاى سعى ، ابتداى كوه صفا و مروه است . بنابر اين ، بالا رفتن بر كوه صفا و مروه واجب نيست ، هرچند افضل و مستحب است . 11 بسيارى گفتهاند : در شروع از صفا چسباندن پاشنهء پا ، و در بازگشت ، چسباندن سر انگشتان پا به كوه واجب است . 12 ليكن بعضى صدق عرفى سعى ميان صفا و مروه را كافى دانستهاند . 13
3 . هفت دور سعى كردن ؛ با اين توضيح كه رفتن از صفا به مروه يك دور و بازگشت از مروه به صفا دور ديگر به شمار مىرود . بنابر اين ، مجموع رفت و برگشت دو دور خواهد بود نه يك دور . 14
اگر كسى از روى علم و عمد بيش از هفت دور سعى كند ، سعيش باطل است . افزودن بر سعى از روى سهو ، موجب بطلان آن نمىشود ؛ ليكن در اينكه بايد مقدار اضافى را به حساب نياوَرَد و تنها هفت دور آن را سعى قرار دهد يا اينكه زيادى را تا هفت دور كامل كند كه مجموع چهارده دور گردد و يا اينكه ميان آن دو ، مخيّر مىباشد ، اختلاف است . بيشتر فقها قول سوم را پذيرفتهاند . 15 افزايش سعى از هفت دور بر اثر جهل به حكم ،
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 455
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٤٥٥