غنية النزوع / 114 * 27 . جواهر الكلام 12 / 455 ؛ العروة الوثقى 3 / 300 - 301 * 28 . مستند الشيعة 7 / 246 - 247 * 29 . ذكرى الشيعة 4 / 94 ؛ الحدائق الناضرة 9 / 337 - 338 ؛ مفتاح الكرامة 6 / 1562 و 1564 - 1565 ؛ مستند الشيعة 7 / 246 ؛ مدارك العروة 18 / 75 - 77 * 30 . العروة الوثقى 3 / 302 - 303 ؛ منهاج الصالحين ( سيد محسن حكيم ) 1 / 332 * 31 . مفتاح الكرامة 6 / 1570 ؛ مستند الشيعة 7 / 247 - 248 ؛ العروة الوثقى 3 / 299 * 32 . كتاب السرائر 1 / 258 * 33 . جواهر الكلام 12 / 457 - 458 ؛ العروة الوثقى 3 / 300 - 301 * 34 . الخلاف 1 / 462 ؛ جواهر الكلام 12 / 457 * 35 . العروة الوثقى 3 / 303 * 36 . تذكرة الفقهاء 3 / 361 * 37 . العروة الوثقى 3 / 304 * 38 . 304 - 305 * 39 . هداية العباد ( گلپايگانى ) 1 / 197 * 40 . جواهر الكلام 12 / 445 - 446 ؛ العروة الوثقى 3 / 300 .
سجدهء شكر
سجدهء شكر از سجدههاى مستحب .
از آن در باب صلات سخن گفتهاند .
حكم تكليفى : سجدهء شكر در موارد زير مستحب مؤكد است : بعد از هر نماز واجب و مستحب ؛ هنگام رسيدن نعمتى جديد و يا تجديد نعمت ؛ هنگام دور شدن نقمت و بلايى از انسان و نيز ياد آورى آنها ؛ پس از توفيق يافتن در به جا آوردن عملى نيك يا ترك گناهى 1 و نيز هنگام مشاهدهء فرد مبتلا به بلايى و ديدن فاسق . 2
چگونگى : سجدهء شكر با انجام دادن مسماى سجده محقق مىشود . بنابر اين ، سجدهء شكر ، تكبير افتتاح ، تكبير هنگام رفتن به سجده و نيز تشهد و سلام ندارد ؛ 3 ليكن برخى قدما تكبير را پس از سر برداشتن از سجده مستحب دانستهاند . 4
سجدهء شكر با يك بار سجده كردن تحقق مىيابد ؛ ليكن افضل آن است كه دو بار سجده كند و بين دو سجده ، گونهء راست و سپس گونهء چپ را - كه از آن به تعفير ( - - - ) تعفير ) تعبير مىشود - به زمين نهد . تعدد سجده با سر برداشتن از زمين و سر نهادن بر آن تحقق مىيابد و نشستن بين دو سجده لازم نيست . 5
آيا براى تحقق مسماى سجدهء شكر ، نهادن اعضاى هفت گانه بر زمين لازم است يا گذاشتن پيشانى به تنهايى كفايت مىكند ؟ مسئله محل بحث واختلاف است . 6
شرايط : در سجدهء شكر طهارت از حدث و نيز رو به قبله بودن شرط نيست . 7 در اشتراط مباح بودن ( غصبى نبودن ) مكان و نهادن پيشانى بر چيزى كه سجده بر آن صحيح است ، همچون خاك اختلاف است . 8