سر برداشتن از سجده ، تشهد سبكى بخواند و سلام دهد . 16 مراد از تشهد سبك ، اكتفا به دو شهادت و صلوات است . به تصريح برخى ، خواندن تشهد مختصر رخصت است و در نتيجه ، خواندن تشهد طولانى نيز جايز خواهد بود ، نه عزيمت كه خواندن تشهد مفصل جايز نباشد . 17
در اينكه در نيّت ، تعيين سبب دو سجدهء سهو - به عنوان مثال فراموشى سجده يا تشهد - واجب است يا نه ، اختلاف مىباشد . 18 برخى ، در سجدهء سهو ، تشهد و سلام را مستحب دانستهاند نه واجب . 19 برخى نيز گفتن ذكر را در حال سجده واجب ندانستهاند . 20
بنابر قول به وجوب ذكر ، در اينكه در ذكر ، لفظى خاص معتبر است يا نه ، اختلاف است . 21 قول به وجوب ذكر با لفظى خاص به اكثر ، 22 بلكه مشهور 23 نسبت داده شده است . لفظ خاص به شكلهاى مختلف وارد شده است ، از جمله :
1 . بسم اللَّه و باللَّه و صلّى اللَّه على محمد و آله .
2 . بسم اللَّه و باللَّه ، اللهّم صلّ على محمد و آل محمد .
3 . بسم اللَّه و باللَّه ، السّلام عليك ايّها النبى و رحمة اللَّه و بركاته .
4 . عين لفظ سوم با اضافهء « و » قبل از السّلام عليك .
برخى گفتهاند : هر يك از چهار ذكر ياد شده كفايت مىكند و نمازگزار مخير ميان آنها است . 24 برخى ، تنها لفظ دوم و سوم را ذكر كرده و شخص را ميان انتخاب آن دو مخيّر دانستهاند . 25 برخى نيز در هر دو سجده به لفظ دوم بسنده كردهاند . 26
فورى بودن وجوب سجدهء سهو : به گفتهء برخى ، بر سهو كننده واجب است پس از سلام نماز و پيش از انجام دادن فعل منافى با نماز ، فورى دو سجدهء سهو را به جا آورد ؛ 27 ليكن برخى ، فورى بودن آن را واجب ندانسته و تأخير آن را جايز دانستهاند . 28
شرايط و واجبات : آيا تمامى آنچه در سجود نماز به عنوان جزئى از اجزاى نماز معتبر است ، مانند طهارت ،
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 394
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٣٩٤