نسبت به عوض تعيين شده است ، تعريف نمودهاند . 4 نتيجهء همهء تعاريف ياد شده يك حقيقت است كه در فارسى از آن به شرط بندى ( گرو گذارى ) تعبير مىشود و به فرد پيشتاز جايزه مىدهند . عنوان سبق در كنار « رمايه » ( السبق و الرماية ) عنوان بابى مستقل در فقه است كه از احكام آن دو در اين باب به تفصيل سخن گفتهاند .
حكم : در مسابقات ، شرط بندى جايز نيست ، جز در مسابقهء ياد شده و رمايه كه از اين حكم استثنا شدهاند ؛ بلكه در راستاى ايجاد و افزايش آمادگى دفاعى سپاهيان اسلام ، بر آنها تأكيد و بدانها ترغيب شده است . 5
آنچه در ماهيت عقد رمايه گفته شد ، كه آيا عقدى مستقل است يا نه و آيا لازم است يا جايز ؟ همچنين شرايط مذكور در آن عقد ، در سبق نيز مطرح است 6 ( - - - ) رمايه ) .
شرايط : امور زير در صحت سبق شرط است .
1 . تعيين مبدأ و مقصد مسافت .
2 . تعيين عوض .
3 . تعيين حيوان مسابقه از اسب ، الاغ و قاطر با مشاهده . بنابر اين ، توصيف كفايت نمىكند .
4 . همسانى و همتايى اسبهاى مسابقه در احتمال پيشى گرفتن . بنابر اين اگر يكى از اسبها ناتوان ، و جاماندن آن از مسابقه يقينى باشد ، مسابقه صحيح نخواهد بود .
5 . قرار دادن عوض در مسابقه براى برنده يا محلّل ( داور مسابقه ) . بنابر اين ، قرار دادن عوض براى غير آنان صحيح نيست ؛ چنان كه قراردادن آن براى بازنده نيز - از اين جهت كه نقض غرض است - صحيح نمىباشد . 7 در اينكه برابرى مسابقه دهندگان در محل ايستادن نيز شرط صحت عقد است يا نه ، اختلاف مىباشد . 8
معاطات و سبق : به قول برخى در سبق معاطات ( - - - ) معاطات ) نيز جارى است . 9
الفاظ به كار رفته در سبق : در مسابقهء اسب دوانى و مانند آن ، اين الفاظ به كار مىروند :
1 . سَبْق ( به سكون با ) كه عقد مخصوص و سَبَق ( به فتح با ) كه عوض است و از آن به « خَطَر » نيز تعبير كردهاند .
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 376
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٣٧٦