در اينكه زكات از ذمّهء او ساقط مىشود يا نه و در فرض عدم سقوط در اينكه بايد زكات را به نيّت ادا بپردازد يا قضا ، اقوال مختلف است . 27
هر گاه پس از كنار گذاشتن زكات ، با امكان پرداخت ، آن را نپردازد ، ضامن است . 28
مصرف زكات فطره : بنابر قول مشهور و معروف ميان فقها ، مصرف زكات فطره ، همان مصرف زكات مال است 29 ( - - - ) زكات ) . ظاهر كلام برخى قدما ، اختصاص مصرف زكات فطره به فقرا است . 30 برخى معاصران نيز احتياط وجوبى را در پرداخت زكات فطره به آنان دانستهاند . 31
بنابر قول گروهى ، دادن زكات فطره به مخالفِ مستضعف ( - - - ) مستضعف ) در صورت عدم وجود فقير مؤمن ( شيعهء دوازده امامى ) جايز است . 32
مالك مىتواند زكات فطره اش را مستقيم به مستحق بپردازد ؛ هرچند تحويل آن به امام عليه السّلام يا نايب او افضل است . 33
بنابر قول مشهور ، پرداخت كمتر از يك صاع از زكات فطره به فقير جايز نيست ؛ مگر آنكه فقرا زياد باشند ؛ به گونهاى كه دادن يك صاع به همهء آنان امكان پذير نباشد ، كه در اين صورت گروهى قائل به جواز پرداخت كمتر از يك صاع شدهاند . در ناحيهء زيادى ، دادن بيش از يك صاع ، بلكه تا حد رفع فقر از فقير جايز است . 34
مستحب است زكات فطره به فقراى خويشاوند و سپس همسايگان اختصاص داده شود ؛ چنان كه ترجيح فقراى اهل علم و فضيلت بر غير آنان در دادن زكات فطره مستحب است . 35
1 . مدارك الأحكام 5 / 307 ؛ كتاب الزكاة ( شيخ انصارى ) / 397 * 2 . العروة الوثقى 4 / 204 * 3 . جواهر الكلام 15 / 484 - 485 * 4 . 485 * 5 . 485 - 486 * 6 . 488 - 490 * 7 . الخلاف 2 / 146 * 8 . مختلف الشيعة 3 / 261 * 9 . جواهر الكلام 15 / 492 * 10 . مستمسك العروة 9 / 390 - 392 * 11 . جواهر الكلام 15 / 499 * 12 . منهاج الصالحين ( خويى ) 1 / 320 * 13 . العروة الوثقى 4 / 205 - 206 * 14 . 206 ؛ مستمسك العروة 9 / 396 - 397 * 15 . العروة الوثقى 4 / 207 - 208 ؛ موسوعة الخوئى 24 / 393 - 394 * 16 . العروة الوثقى 4 / 207 ؛ موسوعة الخوئى 24 / 393 - 396 *
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 261
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٢٦١