پرداخت زكات فطره است . 12 برخى نيز قائلاند : داشتن شرايط هنگام غروب نيز موجب وجوب زكات است ؛ هرچند قبل از آن فاقد شرايط بوده است . 13
كسانىكه فطره شان بر شخص واجب است : هركس عيال ( نان خور ) شخص به شمار رود ؛ بالغ باشد يا نابالغ ؛ آزاد باشد يا برده ؛ مسلمان باشد يا كافر ، زكاتش بر او ( معيل ) با فراهم بودن شرايط ، واجب است . 14
زكات فطرهء مهمان بر ميزبان واجب است ؛ ليكن در اينكه صرف صدق عنوان مهمان - كه با مهمان شدن در آخرين لحظهء باقى مانده از ماه رمضان ، به گونهاى كه با حالت مهمانى داخل شب عيد شود تحقق مىيابد - موجب وجوب زكات فطره بر ميزبان است ، يا صدق عرفى عنوان « عيال » بر مهمان ، شرط وجوب آن مىباشد و مجرد صدق عنوان مهمان كفايت نمىكند ، اختلاف است . شرط بودن مهمانى در طول ماه ؛ نيمهء دوم ماه ؛ دههء آخر ماه ؛ دو شب آخر ماه و شب آخر ماه از ديگر اقوال در مسئله است . 15
بنابر قول دوم ، در وجوب زكات فطره ، عنوان مهمان ، خصوصيت و موضوعيت ندارد ؛ بلكه آنچه موضوعيت دارد صدق عنوان « عيال » بر مهمان است ؛ ليكن در اينكه صدق عيال بر مهمان متوقف بر باقى ماندن وى براى مدتى نزد ميزبان است يا باقى ماندن در شب عيد فطر نيز در صدق عنوان « عيال » كفايت مىكند ، اختلاف است . البته بر كسى كه شب عيد براى افطار دعوت مىشود و پس از افطار مىرود ، عنوان « عيال » صادق نيست ؛ هرچند ورودش بر ميزبان پيش از غروب باشد . 16
آيا زكات فطرهء زوجه بر شوهر و برده بر مولا ، مطلقا واجب است ، هرچند نان خور آنان به شمار نروند يا تنها در صورتى كه نان خور شوهر و مولا باشند و يا در صورتى كه نفقهء ايشان بر آن دو واجب باشد ، هرچند نان خور محسوب نشوند ؟ مسئله اختلافى است . 17 البته اختلاف در صورتى است كه زوجه و برده نان خور ديگرى نباشند ؛ و گرنه اختلافى در سقوط زكات از عهدهء شوهر و مولا نيست . 18
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 259
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٢٥٩