و به قيمت مال التجاره تعلق مىگيرد نه به عين آن . از عنوان ياد شده در باب زكات سخن گفتهاند .
زكات عين و تجارت با يكديگر جمع نمىشوند . بنابر اين ، چنانچه مال التجاره يكى از نصابهاى زكات - مثلا چهل گوسفند - باشد و سال بر آن بگذرد ، زكات تجارت - كه مستحب است و به قيمت آن تعلق مىگيرد - ساقط و تنها پرداخت زكات عين واجب است . بر اين قول ادعاى اجماع شده است ؛ 1 ليكن برخى گفتهاند : بنابر قول به وجوب زكات در مال التجاره ، اين حكم مشكل است . 2 از برخى نقل شده كه زكات عين و تجارت با هم جمع مىشوند ؛ اولى به عنوان واجب و دومى به نيّت استحباب پرداخت مىگردد ؛ ليكن گويندهء چنين قولى ناشناخته است . 3
( - - - ) زكات )
1 . تحرير الأحكام 1 / 387 ؛ جواهر الكلام 15 / 279 ؛ مصباح الفقيه 13 / 452 * 2 . شرائع الإسلام 1 / 119 * 3 . جواهر الكلام 15 / 279 .
زكات فطره
زكات فطره [ فطره ] زكات واجب در عيدفطر .
فطره در عنوان ياد شده يا به معناى خلقت ؛ يعنى هيئت و صورت مخلوق است يا به معناى اسلام و يا به معناى افطار ؛ مقابل روزه . به معناى نخست ، مراد از زكات فطره زكات خلقت خواهد بود . به اين اعتبار به زكات فطره زكات بدن نيز گفته مىشود ؛ زيرا موجب سلامت جسم از آفتها مىگردد . به معناى دوم ، مراد از زكات فطره ، زكات اسلام است . تناسب بين زكات فطره و اسلام از اين جهت است كه زكات از اركان و شعائر اسلام به شمار مىرود و در كاربرد سوم ، معناى زكات فطره ، زكات افطار از روزه خواهد بود . 1 از آن در باب زكات سخن گفتهاند .
حكم تكليفى : زكات فطره از واجبات عبادى است ؛ از اين رو ، هنگام اداى آن قصد تقرب به خدا شرط صحت آن است . 2
شرايط وجوب :
1 . تكليف ؛ بنابر اين ، زكات فطره از غير مكلّف ( نابالغ و ديوانه ) ساقط است . 3