1 . جواهر الكلام 19 / 423 و 426 * 2 . الخلاف 2 / 307 ؛ مستند الشيعة 11 / 376 ؛ جواهر الكلام 18 / 331 .
زكات
زكات صدقهء مقدر به اصل شرع .
زكات در لغت به معناى رشد و پاكى آمده و در اصطلاح عبارت است از صدقهاى كه به اصل شرع - و نه با نذر و قسم - واجب شده است . زكات به حقى واجب در مال كه رسيدن آن به حدّ نصاب شرط وجوب آن است ؛ صدقهاى كه در اصل به نصاب تعلّق گرفته ؛ قدر معيّن ثابت در مال يا در ذمّه براى حصول پاكى و رشد آن و اخراج بعض مال براى زيادت و نموّ باقى ماندهء آن نيز تعريف شده است . البته اختلاف در تعبير ناشى از اختلاف در معناى شرعى زكات نيست ؛ بلكه رويكرد همهء تعريفهاى ياد شده كشف اجمالى معناى شرعى آن است . 1 زكات عنوان بابى مستقل در فقه است كه مباحث و مسائل آن به تفصيل در اين باب آمده است .
اقسام : زكات به دو قسم ؛ زكات مال و زكات بدن كه از آن به زكات فطره نيز تعبير كردهاند ( - - - ) زكات فطره ) ، تقسيم شده است . كاربرد زكات ، بدون قيد ، نوع نخست آن مىباشد كه موضوع اين مقاله است .
حكم : وجوب زكات از ضروريات دين اسلام و مورد اتفاق همهء مسلمانان است و انكار وجوب آن توسط مسلمانى موجب ارتداد ( - - - ) ارتداد ) وى خواهد شد . 2
زكات از عبادات به شمار مىرود ؛ از اين رو ، نيّت ( قصد قربت ) در آن شرط است . 3
در ضرورت و اهميت فريضهء زكات همين بس كه در آيات متعددى از قرآن كريم ، همراه نماز بدان امر شده 4 و در آياتى ديگر ، پرداخت آن در رديف اقامهء نماز از ويژگيهاى مؤمنان شمرده شده است ؛ 5 چنان كه در روايات بسيارى به اهميّت ، آثار و احكام آن اشاره شده است . 6
شرايط وجوب :
1 . بلوغ ؛ بدون شك ، وجوب زكات در درهم و دينار ( نقره و طلا ) مشروط به بلوغ مالك آن است و زكات آن دو بر نابالغ واجب نيست ؛ 7 ليكن در شرط بودن بلوغ نسبت به ديگر مواردى كه