طلاق : چنانچه زنى پس از پايان عدّه ( - - - ) عدّه ) بر اثر سنگينى يا احساس حركتى در رحم و مانند آن ، در باردار بودن خود شك نمايد ، مىتواند ازدواج كند ؛ امّا اگر چنين ترديدى قبل از پايان يافتن عدّه براى او پيدا شود ، در جواز ازدواج وى پس از اتمام عدّه اختلاف است . 3 البته در صورتى كه پس از ازدواج معلوم شود باردار بوده ، از آن جهت كه ازدواج در عدّه واقع شده ، عقد باطل است . 4
قضاء : قاضىاى كه عدالت شهود برايش محرز نيست بايد از آن تفحص كند يا از مدّعى بخواهد بر عدالت آنان بيّنه ( - - - ) بيّنه ) اقامه نمايد . در فرض دوم ، چنانچه پس از اقامهء بيّنه بر عدالت شهود ، براى قاضى نسبت به بيّنه شك و ترديد حاصل شود ، لازم است فحص و بررسى نموده و از بيّنه به تفصيل سؤال كند تا ابهام و شبههاى باقى نماند . 5
در صورت مشكوك بودن گواهان نزد قاضى ، بر او مستحب است هنگام اداى شهادت ، آنان را از يكديگر جدا كرده و از هر كدام جداگانه شهادت بگيرد . 6
هرگاه قاضىاى پس از صدور حكم در حضور دو شاهد عادل ، مفاد حكم را جهت اجرا براى قاضىاى ديگر بنويسد ، اجراى حكم نوشته شده در صورت شهادت دو شاهد عادل به صحّت نوشته ، براى قاضى دوم جايز است ؛ اما اگر مفاد شهادت شهود ، مغاير نوشته باشد و بر اثر اين مغايرت براى قاضى ريبه حاصل شود ، اجراى حكم را متوقف مىكند . 7
از ريبه به معناى دوم در باب نكاح سخن رفته است .
نگاه كردن به صورت و دستها از سر انگشت تا مچ زن نامحرم بنابر قول به جواز آن و نيز شنيدن صداى وى ، مشروط به عدم ريبه است . 8 همچنين است نگاه كردن به بدن محارم - جز همسر - در غير عورت . 9
1 . العين و مجمع البحرين ، واژهء « ريب » * 2 . مستمسك العروة 14 / 29 - 30 * 3 . الحدائق الناضرة 25 / 445 - 446 * 4 . جواهر الكلام 32 / 249 - 252 * 5 . تحريرالأحكام 5 / 134 ؛ قواعدالأحكام 3 / 432 * 6 . تحرير الأحكام 5 / 138 * 7 . 151 - 152 * 8 . الأنوار اللوامع 10 قسم 2 / 358 - 359 ؛ جواهر الكلام 29 / 75 * 9 . 73 .
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 214
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٢١٤