واجب مىشود يا نه ، اختلاف است . قول دوم به اكثر فقها نسبت داده شده است . 8
چنانچه حاجى پس از گرفتن سه روز روزه ، در ماه ذيحجه به قربانى دسترسى پيدا كند ، بنابر قول اكثر ، 9 بلكه مشهور 10 و بلكه اجماع ادعا شده ، 11 قربانى كردن بر او واجب نيست ، هرچند افضل است . 12 برخى ، صرف شروع در روزه را در ثبوت حكم ياد شده ( عدم وجوب قربانى ) كافى دانستهاند . 13
بنابر قول مشهور ، در هفت روز روزهاى كه در وطن گرفته مىشود ، تتابع شرط نيست و شخص مىتواند آن را پراكنده و با فاصله بگيرد . 14
اگر شخصى كه ده روز روزه بر او واجب است ، به وطن خود مراجعت نكند ، بلكه در مكّه اقامت گزيند ، به مقدارى كه بازگشت به وطنش زمان مىبرد ، صبر ، و سپس اقدام به گرفتن هفت روز روزه مىكند ، مگر آنكه طول زمان بازگشت بيش از يك ماه باشد ، كه در اين صورت پس از گذشت يك ماه ، روزه مىگيرد . 15 برخى گفتهاند : روزه گرفتن بايد پس از سپرى شدن مدت زمان بازگشت - هرچند بيش از يك ماه - باشد و يك ماه ملاك نيست . 16 برخى به عكس آن قائل شده و يك ماه را ملاك دانستهاند . 17
كسى كه روزه بر او واجب شده و با تمكّن از گرفتن روزه آن را ترك كرده اگر بميرد آيا بر ولىّ ميّت ، تنها گرفتن سه روز روزه از طرف او واجب است يا همهء ده روز ؟ مسئله اختلافى است . 18
حاجىِ فاقد قربانى در صورتى كه بهاى آن را داشته باشد ، بنابر قول اكثر ، 19 بلكه مشهور 20 بايد بهاى قربانى را نزد كسى امانت بگذارد تا حيوانى بخرد و از طرف او در ماه ذيحجه قربانى كند و در صورت عدم امكان در آن سال ، در ذيحجهء سال بعد انجام دهد . 21 برخى ، به صرف يافت نشدن قربانى ، روزه را واجب دانستهاند ، هرچند بهاى آن را داشته باشد . 22 از برخى قدما ، تخيير بين روزه گرفتن و صدقه دادن بهاى قربانى ، و بين امانت گذاشتن آن نزد كسى جهت خريدن قربانى ، نقل شده است . 23
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 181
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص١٨١