و جواز و صحّت روزه گرفتن روز سيزدهم ( آخرين روز ايّام تشريق ) ؛ هرچند تأخير افضل است و جواز و صحّت گرفتن روزه در همهء ايّام تشريق ( يازده ، دوازده و سيزدهم ) . قول نخست ، اشهر و قول سوم منسوب به برخى قدما و شاذ است . بنابر اين ، نظر مشهور ، عدم جواز روزه گرفتن در دو روز نخست ايّام تشريق است . 1
در اينكه جايز است سه روز روزهء سفر - پس از محرم شدن براى حج تمتّع يا به قولى عمرهء تمتّع - از ابتداى ماه ذيحجه ، گرفته شود يا اينكه قبل از روز هفتم ذيحجه جايز نيست ، اختلاف مىباشد . مشهور ، قول نخست است . 2
گرفتن سه روز روزه در طول ذيحجه صحيح و مجزى است ؛ ليكن در وجوب مبادرت به آن ، پس از ايام تشريق يا عدم وجوب ، اختلاف است . 3
پياپى بودن روزهء سه روز و فاصله نينداختن بين آنها شرط صحّت آن است . بنابر اين ، اگر دو روز روزه بگيرد و روز سوم افطار كند ، بايد همهء آن را از سر بگيرد . 4 البته به قول بعضى قدما ، افطار از روى عذر اشكال ندارد و لازم است پس از رفع عذر ، روزه را ادامه دهد . 5 برخى نيز در فرض پياپى بودن دو روز اول آن ، افطار روز سوم را مطلقا - حتى بدون عذر - بى اشكال دانستهاند ؛ ليكن اگر يك روز را روزه گرفته و روز دوم را افطار كرده باشد ، واجب است روز اول را نيز اعاده كند . 6
از شرط تتابع ، موردى كه روز هشتم و نهم را روزه گرفته ، استثنا شده است ؛ چنان كه گذشت . برخى ، موردى ديگر را بدان افزوده و گفتهاند : اگر حاجى روزهاى هفتم و هشتم را روزه بگيرد و روز نهم را به جهت بيم از ضعف براى دعا افطار كند و پس از ايّام تشريق آن را تدارك نمايد ، روزهاش صحيح است . 7
حاجىاى كه تا پايان ماه ذيحجه سه روز روزه را ترك كرده ، بنابر قول مشهور ، بلكه اجماع ادعا شده ، قربانى كردن در منى در سال بعد ، بر او واجب و متعيّن مىگردد ؛ ليكن در اينكه علاوه بر آن ، قربانىاى ديگر به جهت كفّاره بر او
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 180
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص١٨٠