ذَمّ
- - ) مذمّت
ذِمام
- - ) امان
ذمّه
ذمّه : پيمانى خاص بين حاكم اسلامى و اهل كتابِ ساكن سرزمينهاى اسلامى معروف به پيمان ذمّه ( - - ) اهل ذمّه ) / مقرّ معنوى ديون و تعهدات ( - - ) دين ) / امان ( - - ) امان ) .
ذِمّى
- - ) اهل ذمّه
ذوب
ذوب : تغيير حالت جسمى از جامد به مايع .
از عنوان ياد شده در باب طهارت و زكات سخن گفتهاند .
طهارت : چنانچه مدفوع انسان در چاه آبى بيفتد و اجزاى آن در آب پراكنده شود ، بنابر قول مشهور ، براى تطهير چاه پنجاه دلو آب از چاه كشيده مىشود « 1 » ( - - ) آب چاه ) .
با ملاقات همهء اجزاى فلز مذاب با نجاست داراى رطوبت ، ظاهر و باطن آن نجس مىشود ، و پس از انجماد ، ظاهر آن تطهير پذير است ، ليكن باطنش - به دليل عدم نفوذ آب در آن - بر نجاست باقى است .
در صورت ملاقات بعض اجزاى فلز مذاب با نجاست داراى رطوبت ، تنها همان اجزا نجس مىشود ؛ بر خلاف آب قليل ( - - ) آب قليل ) كه به محض ملاقات با نجاست تمامى اجزاى آن نجس مىگردد . « 2 »
چنانچه براى طهارت ( وضو يا غسل ) آب در دسترس نباشد ، با وجود يخ يا برف و امكان تبديل آن به آب ، ذوب كردن آن واجب است . « 3 »
زكات : زكات به طلا و نقرهء مسكوك واجد شرايط تعلق مىگيرد ؛ ليكن چنانچه كسى - قبل از سپرى شدن سال خمسى - به جهت فرار از زكات ، طلا و نقرهء مسكوك را ذوب كند ، آيا زكات ساقط مىشود ؟ مسئله اختلافى است . « 4 » مشهور ميان متأخران ، سقوط زكات است . « 5 »
هامش
( 1 ) مفتاح الكرامة 1 / 186 .
( 2 ) العروة الوثقى 1 / 165 - 166 ؛ مستمسك 2 / 54 ؛ مصباح الهدى 2 / 259 - 260 .
( 3 ) العروة الوثقى 2 / 195 .
( 4 ) مدارك الاحكام 5 / 119 - 120 ؛ جواهر الكلام 15 / 184 - 185 .
( 5 ) الحدائق الناضرة 12 / 96 .