تشخيص زوال مراعات شود ؛ هرچند بعد از ميل خورشيد از خطّ نصف النهار باشد . « 5 »
دايگى
دايگى : شير دادن و پرورش كودك ديگرى .
از احكام آن در بابهاى اجاره ، نكاح و ديات سخن گفتهاند .
اجاره : زن مىتواند با اجازهء شوهر براى دايگى اجير شود « 1 » و در صورت عدم رضايت شوهر و منافات داشتن دايگى با حقّ واجب زوج ، اجاره دادن خود براى اين كار بر زن حرام و اجاره باطل است . « 2 »
مشاهدهء كودك توسط دايه يا توصيف آن ، به گونهاى كه جهالت بر طرف گردد ، شرط صحّت عقد اجاره است . در اينكه مشخص بودن محلّ شير دادن نيز شرط است يا نه ، اختلاف است . « 3 »
زنى كه تنها براى دايگى اجير شده ، كارهايى همچون پرستارى ، نگهدارى و شستن لباسهاى كودك بر او واجب نيست ، مگر آنكه حضانت و پرستارى يا بردن در منزل در متن عقد ذكر شود كه در فرض آخر ، مراقبت از كودك لازمهء آن خواهد بود . « 4 »
نكاح : مستحب است دايهاى كه براى كودك برمىگزينند ، آزاد ، دوازده امامى ، عاقل ، عفيف و زيبا باشد و اجير كردن كنيز ، غير دوازده امامى ، كم خرد ، زنازاده ، زشت صورت ، بد خوى و زنى كه از راه زنا حامله و داراى شير شده ، مكروه است . « 5 »
در حال اضطرار مىتوان زن ذمّى ( - - ) اهل ذمّه ) را براى دايگى برگزيد . در اين صورت سزاوار است او را از نوشيدن شراب و خوردن گوشت خوك بازداشت ؛ ليكن سپردن كودك به وى براى بردن به منزل مكروه است . اين كراهت دربارهء دايهء مجوسى شديدتر است . « 6 »
ديات : دايه امين است ( - - ) امانت ) و اگر مدّعى فوت كودك شود قولش پذيرفته است . « 7 » اگر دايه كودك را به خانوادهاش بازگرداند ، ليكن آنان ، منكر فرزندى وى باشند ، قول دايه پذيرفته مىشود ، مگر آنكه دروغگويى وى ثابت گردد كه در اين صورت بنابر مشهور بايد كودك آنان
هامش
( 5 ) جواهر الكلام 7 / 103 .
1 جواهر الكلام 27 / 293 .
2 مستند العروة ( الإجارة ) 1 / 362 - 363 .
3 جواهر الكلام 27 / 298 - 299 .
4 الحدائق الناضرة 21 / 605 .
5 جواهر الكلام 29 / 306 - 307 ؛ توضيح المسائل مراجع 2 / 511 م 2488 .
6 جواهر الكلام 29 / 308 .
7 مبانى تكملة المنهاج 2 / 239 .