خوردن چيزى پيش از نماز عيد فطر مستحب است . « 12 »
خوردن از گوشت قربانىِ واجب در حج بنابر قول بيشتر فقها ، و نيز قربانى مستحب ، مستحب است . « 13 » و خوردن از گوشت عقيقه ( - - ) عقيقه ) براى پدر ، مادر و ديگر اعضاى خانواده ، مكروه است . « 14 »
خوردن و مال ديگرى : خوردن مال ديگرى بدون اذن او حرام است ؛ « 15 » ليكن به تصريح قرآن كريم « 16 » خوردن از خانهء پدر ، مادر ، خواهر ، برادر ، عمو ، عمه ، دايى ، خاله ، شوهر ، دوست و كسى كه كليد خانهاش در دست انسان است ، جايز مىباشد ، به شرط آنكه علم به عدم رضايت آنان نداشته باشد . « 17 »
در اينكه مراد از « ما مَلَكْتُم مَفاتِحَه ؛ خانههايى كه كليدشان را در اختيار داريد » چه كسى است ، اقوال مختلف است . بردهء انسان ؛ كسى كه انسان بر او ولايت دارد ؛ آنچه انسان در خانهء خود مىيابد بدون آنكه از آن آگاهى داشته باشد ؛ فرزند ؛ وكيل انسان در اموال او ، و قيّم انسان از جملهء اين اقوال است . « 18 »
بنابر قول مشهور ، خوردن در حدّ متعارف ، بدون افساد ، از ميوهء باغ يا مزرعهء ديگرى براى كسى كه از كنار آن مىگذرد با شرايطى جايز است « 19 » ( - - ) حق مارّه ) .
خوردن آنچه كه بر سر عروس و داماد نثار مىكنند ، جايز است . « 20 »
بنابر قول برخى ، خوردن غذايى كه انسان بدان دعوت نشده و نيز در صورت دعوت انفرادى ، بردن همراه از قبيل فرزند خود و خوردن وى از آن غذا حرام است . برخى قائل به كراهت آن شدهاند . « 21 »
خوردن و اضطرار : آنچه خوردن آن بر انسان حرام است ، در حال اضطرار حلال مىباشد « 22 » ( - - ) اضطرار ) .
مستحبات :
- شستن دستها پيش و پس از غذا . « 23 »
- بردن نام خدا در ابتدا و نيز پيش از خوردن هر نوع غذا و حمد كردن خداوند در پايان . « 24 »
- آغاز كردن ميزبان به خوردن و دست كشيدن از غذا پس از ميهمان . « 25 »
- خوردن نمك يا سركه در آغاز و پايان غذا . « 26 »
هامش
12 و 13 11 / 377 .
( 14 ) 31 / 270 .
( 15 ) 36 / 405 .
( 16 ) نور / 61 .
( 17 ) جواهر الكلام 36 / 406 .
( 18 ) الجامع للشرائع / 392 ؛ المهذّب البارع 4 / 237 ؛ الروضة البهية 7 / 344 ؛ مفاتيح الشرائع 2 / 223 ؛ جواهر الكلام 36 / 406 - 413 .
( 19 ) جواهر الكلام 24 / 127 .
( 20 ) 29 / 51 .
( 21 ) 36 / 469 .
( 22 ) 430 - 431 .
( 23 ) 447 .
( 24 ) 451 - 453 .
( 25 ) 454 .
( 26 ) 470 - 471 .