در تفاوت آن دو با تواضع گفتهاند :
كاربرد تواضع به اعتبار خُلقيات و افعال ظاهر و باطن است و يا تواضع ، تن دادن به منزلتى فروتر از منزلت استحقاقى است . « 4 » از احكام آن در بابهاى صلات ، حج و تجارت سخن گفتهاند .
خضوع و خشوع در موارد زير مستحب است : هنگام ورود به مسجد ، « 5 » حرم مكّه ( - - ) حرم ) ، مكّه ، مسجدالحرام ، « 6 » كعبه ، « 7 » مشاهد مشرفهء معصومان عليهم السّلام و هنگام زيارت ايشان ؛ « 8 » وقت ورود نمازگزار به مصلاى خود ؛ در نماز ، بويژه در حال قيام كه با حالت خضوع به محل سجدهاش نگاه كند ، « 9 » هنگام تلاوت قرآن و گفتن ذكر و خواندن دعا ؛ « 10 » هنگام بيرون رفتن به صحرا براى نماز استسقا « 11 » ( - - ) نماز باران ) و در طواف . « 12 »
انجام دادن هر عمل منافى با خضوع و خشوع در نماز مكروه است . « 13 »
خط
خط : نشانهاى ممتد و باريك بر روى يك سطح / نوشته .
خط به معناى نخست به مناسبت در باب صلات به كار رفته است .
كسى كه در مسير آمد و شد مردم نماز مىگزارد ، مستحب است پيش روى خود حائلى قرار دهد ، هرچند با كشيدن خطى بر روى زمين . « 1 »
از خط به معناى دوم در بابهايى نظير طهارت ، صلات ، وصيّت ، قضاء و شهادات سخن گفتهاند .
مسّ نوشتهء قرآن بدون طهارت حرام ، و در صورت نجس شدن ، ازالهء نجاست از آن واجب است « 2 » ( - - ) قرآن ) .
نماز گزاردن در برابر نوشتهاى كه خطوط آن نمايان است كراهت دارد . « 3 »
هامش
( 4 ) فروق اللغوية / 215 - 217 ؛ شرح اصول الكافى ( مازندرانى ) 11 / 206 - 207 .
( 5 ) جواهر الكلام 14 / 121 ؛ بحار الانوار 83 / 340 .
( 6 ) مستند الشيعة 12 / 61 ؛ الدروسالشرعية 1 / 392 .
( 7 ) جامع عباسى / 131 .
( 8 ) جواهر الكلام 20 / 101 ؛ الحدائق الناضرة 17 / 421 ؛ تذكرة الفقهاء 8 / 449 .
( 9 ) كشف الغطاء 3 / 242 ؛ الألفية و النفلية / 110 ؛ تحرير الاحكام 1 / 261 ؛ الحدائق الناضرة 8 / 88 .
( 10 ) كشفالغطاء 3 / 519 .
( 11 ) جامع عباسى / 75 .
( 12 ) الدروس الشرعية 1 / 402 .
( 13 ) توضيح المسائل مراجع 1 / 631 م 1157 .
1 البيان / 133 .
2 مصباح الهدى 2 / 43 - 44 و 3 / 152 - 153 .
3 جامع عباسى / 35 .