لحاظ حكم به حلال گوشت و حرام گوشت ، پاك و نجس ، قابل تذكيه ( - - ) تذكيه ) و غير قابل تذكيه تقسيم مىشوند .
حلّيت و حرمت : بنابر قول مشهور تمامى حيوانات دريايى - جز ماهى فلس دار بنابر مشهور و نيز ميگو و پرندهء دريايى - حراماند . « 1 »
حيوانات خشكى به پرندگان ( - - ) پرنده ) ، چارپايان و حشرات ( - - ) حشرات ) تقسيم مىشوند . پرندگان حرام گوشت سه نوع اند : چنگال داران ، مسخ شدگان و خبائث . چارپايان حرام گوشت نيز چند نوعاند : درندگان ، مانند شير و پلنگ ( - - ) درنده ) ؛ و مسخ شدگان ، نظير فيل ، خرگوش ، بوزينه ، خوك ، جوجه تيغى و سوسمار ( - - ) مسوخ ) .
برخى حيوانات ، هچون گرگ و خرس تحت هر دو عنوان درندگى و مسخ مىگنجند . كانگرو ، سنجاب ، سمور ، خّز و هر حيوان خبيث حراماند . « 2 » گاو ، گوسفند و شتر اهلى ( - - ) اهلى ) و نيز گاو ، گوسفند ، بز ، گورخر ، آهو و گوزن وحشى حلالاند .
اسب ، قاطر و الاغ نيز حلال گوشتند ولى بنابر مشهور خوردن گوشت آنها مكروه است . « 3 »
انواع حشرات كه در زير زمين لانه دارند ، مانند موش ، عقرب ، مار و رتيل حراماند . همچنين حشراتى مانند عنكبوت ، پشه و مگس . « 4 »
حيوان حلال گوشتى كه از مدفوع انسان تغذيه مىكند ، گوشتش حرام و مدفوع و ادرار آن نجس است ( - - ) نجاستخوارى ) ؛ ليكن با استبرا ( - - ) استبراء ) پاك مىشود . « 5 » همچنين گوشت حيوانى كه انسان آن را وطى كرده حرام مىگردد ( - - ) آميزش با حيوان ) .
طهارت و نجاست : همهء حيوانات دريايى و خشكى جز سگ و خوك غير دريايى پاكند . « 6 » ( - - ) نجاسات ) .
قبول و عدم قبول تذكيه : حيوانات حلال گوشت ، تذكيه پذير و حيوانات نجس العين تذكيه ناپذيرند . در حيوانات حرام گشت ، مسئله اختلافى است ( - - ) تذكيه ) .
شير و تخم : حلّيت و حرمت و نيز طهارت و نجاست شير و تخم حيوان ، تابع
هامش
( 1 ) جواهر الكلام 36 / 241 - 243 ؛ مستند الشيعة 15 / 59 - 66 .
( 2 ) جواهرالكلام 36 / 294 - 296 .
( 3 ) 264 - 265 و 293 .
( 4 ) 296 .
( 5 ) 271 - 273 .
( 6 ) 5 / 366 ؛ منتهى المطلب 3 / 225 .