حيعلتين
حَيْعَلَتَين : « حَىَّ عَلَىَ الصَّلاة » و « حَىَّ عَلَىَ الفَلاح » .
عنوان ياد شده در باب صلات به كار رفته است .
حيعلتين از فصول اذان ( - - ) اذان ) و اقامه ( - - ) اقامه ) است . گفتن آن بين اذان و اقامه - كه بنابر تفسير بعض عامّه ( - - ) مخالف ) مصداق تثويب ( - - ) تثويب ) مىباشد - به قصد مشروعيت حرام است . « 1 »
برخى علماى عامّه برگرداندن صورت به سمت راست هنگام گفتن « حىّ عَلى الصَلاة » و به سمت چپ هنگام گفتن « حىّ عَلى الفَلاح » « 2 » و برخى ديگر ، برگرداندن صورت به سمت پشت هنگام گفتن حيعلتين را مستحب دانستهاند ؛ ليكن فقهاى امامى حكم به كراهت آن كردهاند . « 3 »
( - - ) حيعلات )
حَيْعَلَه
- - ) حيعلات
حيلوله ؛ بدل
- - ) بدل حيلوله
حيله
حيله : چاره انديشى ويژه جهت رسيدن به مقصود / نيرنگ ، فريب و خدعه .
غرض از حيله به معناى نخست ، توصل جستن به اسباب داراى آثار شرعى براى اسقاط چيزى است ، مانند بهكارگيرى حيله در ربا ( - - ) ربا ) به منظور فرار از آن ؛ در حالى كه بدون اعمال آن ، شخص به ربا مبتلا مىشود . از آن در بسيارى از ابواب ، از جمله تجارت ، نكاح و طلاق سخن گفتهاند .
حكم : حيله به لحاظ تكليفى به دو قسم جايز و حرام تقسيم مىشود . حيلهء جايز عبارت است از دست يازيدن به وسيلهاى مباح در شرع براى رسيدن به امرى مباح .
در مقابل آن حيلهء حرام قرار دارد كه
هامش
( 1 ) جواهر الكلام 9 / 112 - 116 ؛ جامع المقاصد 2 / 189 ؛ الحدائق الناضرة 7 / 418 - 421 .
( 2 ) مفتاح الكرامة 3 / 522 .
( 3 ) روض الجنان 2 / 650 ؛ مفتاح الكرامة 3 / 522 .