وجود يكى از آن دو كافى است ، يا تنها صفات حيض را داشتن يا تنها در ايام حيض بودن شرط است ، يا هيچ كدام شرط نيست ، احتمالاتى مطرح است .
برخى خون ايام عادت يا همراه با كمى قبل از آن را حيض دانسته و خون پس از آن را در صورتى كه پس از بيست روز از ايام عادت ببيند ، حيض نمىدانند .
برخى خون دوران پس از عادت و قبل از سپرى شدن بيست روز را نيز مطلقا حيض دانستهاند . برخى ، حكم به حيض بودن خون ياد شده را منوط به وجود صفات حيض در آن كردهاند . برخى ديگر ، اوصاف حيض را مطلقا ملاك دانسته و گفتهاند : خون واجد صفات حيض محكوم به حيض است ، چه در ايام عادت با شد يا در غير ايام عادت . برخى نيز وجود يكى از دو امر ياد شده ( در ايام عادت بودن و صفات حيض داشتن ) را در حكم به حيض بودن كافى دانستهاند . « 13 »
خونى كه زن در حدّ فاصل بين سه و ده روز مىبيند و امكان حيض بودن آن مىرود ، بنابر مشهور ، بلكه بنابر اجماع ادعا شده ، حيض محسوب مىشود ، خواه در صفت متّحد باشند يا مختلف . در فقه از اين مسئله به قاعدهء امكان تعبير شده است « 14 » ( - - ) قاعدهء امكان ) .
حيض شدن دختر دليل و كاشف تحقق بلوغ قبل از آن است . « 15 »
بنابر قول مشهور ، حيض نشدن كنيز در مدت شش ماه عيب به شمار مىرود . « 16 »
اقسام حائض : زن حائض يا صاحب عادت است يا غير صاحب عادت .
صاحب عادت به عادت وقتيّه و عدديه ، عادت عدديه و عادت وقتيّه و غير صاحب عادت به مبتدئه ، مضطربه و ناسيه تقسيم مىشود .
صاحب عادت : زنى كه دوبار به صورت يكسان خون ببيند .
صاحب عادت وقتيّه و عدديّه : زنى كه دو بار در وقت معيّن خون ببيند و شمار روزهاى آن نيز يكى باشد ، مثلا هر دو بار ، اوّل تا هفتم ماه .
صاحب عادت عدديه : زنى كه شمار روزهايى كه خون مىبيند يكسان است ؛ امّا زمان آنها متفاوت مىباشد ، مثلا هر دو
هامش
( 13 ) مستند الشيعة 2 / 400 - 406 ؛ جواهر الكلام 3 / 261 - 265 ؛ التنقيح ( الطهارة ) 6 / 102 - 113 .
( 14 ) مستند الشيعة 2 / 408 ؛ جواهر الكلام 3 / 163 - 164 ؛ مستمسك العروة 3 / 230 - 232 .
( 15 ) جواهرالكلام 26 / 42 - 44 .
( 16 ) 23 / 281 .