نهاده مىشود ، اگر خون دايره وار در پنبه شكل بگيرد ، خون بكارت و اگر در آن نفوذ كند ، خون حيض است . اين آزمايش بر زن واجب است . « 5 »
براى تشخيص خون حيض از خون ناشى از زخمِ درون رحم بنابر قول مشهور زن به پشت مىخوابد و انگشت ميانى را داخل شرمگاه مىكند ، اگر خون از سمت راست انگشت خارج شود ، خون زخم و اگر از سمت چپ بيرون آيد ، خون حيض است . « 6 » جمعى از فقها بر اين ملاك اشكال كرده « 7 » و برخى ، در تشخيص آن دو از يكديگر ، قائل به عكس ملاك فوق شدهاند . « 8 »
شرايط : علاوه بر ويژگيهاى ياد شده ، در خون حيض شرايطى معتبر است . به لحاظ سن زن ، خونى كه زن قبل از نه سالگى ( بلوغ ) و نيز بعد از يائسگى ( - - ) يائسگى ) مىبيند حيض نيست ؛ هرچند داراى صفات حيض باشد . سن يائسگى بنابر مشهور در غير قرشى ( - - ) قرشيّه ) و نبطى ( - - ) نبطيّه ) پنجاه و در آن دو ، شصت سال قمرى است . « 9 »
به لحاظ زمان ، كمترين مدت حيض سه روز و بيشترين آن ده روز است . بنابر اين ، خون كمتر از سه روز و بيشتر از ده روز حيض نيست . « 10 » اقلّ طُهر ( پاكى از حيض ) ده روز است . در نتيجه فاصلهء بين دو حيض كمتر از ده روز نخواهد بود ؛ امّا در ناحيهء زيادى محدوديتى ندارد . « 11 »
بنابر قول مشهور ، سه روزى كه زن خون مىبيند بايد پى در پى باشد ؛ از اين رو ، اگر اين سه روز در ضمن ده روز باشد ، ليكن پى در پى نباشد - مانند آنكه روزهاى اوّل ، چهارم و هفتم خون ببيند - حكم به حيض بودن آن نمىشود . « 12 »
بنابر قول مشهور ، جمع بين حيض و باردارى ممكن است ؛ ليكن در اينكه جمع بين آن دو مطلقا امكان پذير است يا تنها در صورت آشكار نشدن حاملگى ، اختلاف است . بنابر قول به امكان جمع ( نظر مشهور ) ، خونى كه زن حامله در ايام عادت مىبيند و ويژگيهاى حيض را دارد ، محكوم به حيض است ؛ ليكن در اينكه وجود هردو ويژگى ( در ايام عادت بودن و صفات حيض داشتن ) شرط است ، يا
هامش
( 5 ) 140 - 142 ؛ العروة الوثقى 1 / 532 - 533 .
( 6 ) جواهر الكلام 3 / 144 .
( 7 ) المعتبر 1 / 199 ؛ منتهى المطلب 2 / 269 ؛ مدارك الاحكام 1 / 318 .
( 8 ) ذكرى الشيعة 1 / 229 ؛ الدروس الشرعية 1 / 97 .
( 9 ) جواهر الكلام 3 / 160 - 163 ؛ روض الجنان 1 / 171 .
( 10 ) جواهر الكلام 3 / 147 ؛ مستندالشيعة 2 / 388 .
( 11 ) . جواهر الكلام 3 / 147 - 149 ؛ مستند الشيعة 2 / 396 .
( 12 ) جواهر الكلام 3 / 149 - 153 .