حيره
حيره : شهرى در نزديكى كوفه / حائر حسينى ( - - ) حائر ) .
حيره به معناى نخست به مناسبت در باب تجارت به كار رفته است .
به قول معروف ميان فقها ، سرزمين عراق از سرزمينهاى مفتوح عنوه ( - - ) مفتوح عنوه ) است . جز حيره كه - بنابر آنچه از بعضى نقل شده - با صلح فتح شده ، نه با قهر و غلبه « 1 » ( - - ) زمين صلح ) .
حيض
حيض : خونى معروف ، بيرون آمده از رحم زن .
حيض در كلمات بسيارى از فقها به خونى كه پس از بلوغ ، به صورت عادت ماهانه ، در ايامى خاص از رحم زن بيرون مىآيد ، تعريف شده است . تعريف ياد شده بنابر تصريح برخى ، معناى لغوى و شرعى حيض است . بنابر اين ، حيض ، اسم براى خون ياد شده است . « 1 » ليكن برخى ، آن را اسم معنا ( مصدر ) دانسته و به جريان خون مخصوص يا گرد آمدن خون در رحم و يا خروج آن از رحم تعريف كردهاند . در كلمات بسيارى از لغويان نيز حيض به سيلان و جارى شدن معنا شده است .
صحّت اضافهء خون به حيض و اطلاق « خون حيض » نيز مؤيّد اسم معنا بودن آن است . « 2 » البته ثمرهاى بر اين اختلاف مفهومى مترتّب نيست . از حيض به « طَمث » ، « قُرء » و « مَحيض » نيز تعبير مىشود « 3 » و به زنى كه در حالت حيض است « حائض » مىگويند . جايگاه اصلى اين عنوان باب طهارت است ؛ ليكن به مناسبت در برخى ابواب ديگر ، نظير صلات ، صوم ، اعتكاف ، حج ، حجر و كفّارات نيز از آن سخن گفتهاند .
ويژگيها : خون حيض غالب اوقات ، تيره رنگ و غليظ است و با حرارت و سوزش بيرون مىآيد . افزودن قيد « غالب » بدين جهت است كه خونى كه زن در ايام عادت مىبيند محكوم به حيض است ، هرچند فاقد ويژگيهاى ياد شده باشد . « 4 »
براى تشخيص خون حيض از بكارت در صورت اشتباه ، پنبهاى درون شرمگاه
هامش
( 1 ) الحدائق الناضرة 18 / 306 - 309 ؛ مفتاح الكرامة 8 / 418 ؛ مستند الشيعة 14 / 240 .
1 جواهر الكلام 3 / 135 ؛ تذكرة الفقهاء 1 / 251 ؛ ذخيرة المعاد / 61 .
2 فقه الصادق 2 / 9 ؛ التنقيح ( الطهارة ) 6 / 84 - 85 ؛ مصطلحات الفقه / 222 ؛ لسان العرب و مجمع البحرين / واژهء « حيض » .
3 مفتاحالكرامة 2 / 565 ؛ مسالك الافهام 9 / 217 .
4 جواهر الكلام 3 / 137 - 139 .