او مىطلبد . « 1 » از آن به مناسبت در باب صلات سخن گفتهاند .
حولقه از ذكرهاى بسيار با فضيلت است كه در اوقات و حالات مختلف و مناسب بر آن سفارش شده است . « 2 » از جمله ، هنگام پوشيدن لباس نو ، بسيار گفتن لاحَوْلَ وَ لاقُوَّةَ إلّاباللَّهِ ( العَلىّ العَظيم ) مستحب است . « 3 »
حكايت فصول اذان همراه مؤذّن يا پس از گفتن او مستحب است ؛ ليكن - بنابر ديدگاه برخى - مىتواند حيعلات ( حَىَّ عَلى الصَّلاة تا حَىَّ على خَيرِ العَمَل ) را به حولقه تبديل كند . البته اين در غير نماز است .
استحباب حكايت در نماز اختلافى است ؛ ليكن نمازگزار اگر بخواهد اذان را حكايت كند ، نمىتواند حيعلات را حكايت نمايد ؛ چون كلام آدمى محسوب شده و موجب بطلان نماز مىگردد ؛ بلكه بايد آنها را تبديل به حولقه نمايد . « 4 » ( - - ) حيعلات )
حيا
حيا : شرم .
حيا عبارت است از حالت و خويى نفسانى در انسان كه مانع ارتكاب اعمال زشت مىشود . مقابل آن ، بىشرمى قرار دارد .
حيا از اخلاق پسنديده ، بلكه در روايات ، رأس مكارم اخلاق كه خداوند پيامبران خود را بدان آراسته ، بر شمرده شده است ، « 1 » و در روايتى از معصوم عليه السّلام آمده است : « حيا و ايمان با هم اند ، چنانچه يكى رخت بربندد ، ديگرى نيز به تبع آن مىرود » و در روايتى ديگر از امام صادق عليه السّلام آمده است : « كسى كه حيا ندارد ايمان ندارد » . « 2 » از حيا در بابهاى طهارت ، زكات ، حج و جهاد سخن گفتهاند .
تحصيل فضائل اخلاقى از جمله حيا ، مستحب است . « 3 »
ارتكاب اعمالى كه موجب از بين رفتن حيا در ميان برادران دينى نسبت به يكديگر مىشود ، مكروه است . « 4 »
حيا نمىتواند عذر شرعى براى ترك واجب يا فعل حرام باشد ؛ « 5 » چنان كه
هامش
( 1 ) مرآةالعقول 12 / 213 .
( 2 ) وسائلالشيعة 5 / 326 - 328 و 6 / 35 ، 475 ، 478 - 479 و 7 / 168 .
( 3 ) كشف الغطاء 3 / 38 ؛ وسائل الشيعة 5 / 47 .
( 4 ) مفتاح الكرامة 3 / 511 - 512 ؛ جواهر الكلام 9 / 123 - 125 ؛ العروة الوثقى 2 / 421 - 422 ؛ مستمسك العروة 5 / 578 - 579 .
1 الكافى ( كلينى ) 2 / 55 - 56 .
2 106 .
3 وسائل الشيعة 12 / 166 و 15 / 198 .
4 12 / 145 - 146 .
5 التنقيح ( الإجتهاد و التقليد ) / 257 ؛ توضيح المسائل مراجع 1 / 230 .