حضر
حَضَر : شهر و روستا .
به شهر و روستا « حضر » و به ساكنان آنها « حاضر » يا « حضرى » گويند . مقابل حضر « بَدْو » ( باديه ) و مقابل حاضر « بادى » يا « بَدَوى » ( باديه نشينى كه در مكانى خاص استقرار ندارد ) قرار دارد ( - - ) باديه نشين ) .
در كلمات فقها حضر در مقابل سفر ( - - ) سفر ) آمده و مراد از آن ، محل سكونت ، اعم از شهر و روستا است . چنان كه مراد از سفر ، خروج از محل سكونت به قصد پيمودن مسافتى خاص مىباشد ( - - ) وطن ) .
حضور
حضور : حاضر شدن يا بودن در مكانى يا زمانى ، مقابل غيبت .
از آن در بابهاى طهارت ، صلات ، حج ، جهاد ، طلاق ، قضاء و حدود سخن گفتهاند .
طهارت : حضور جنب و حائض نزد محتضر ( - - ) احتضار ) مكروه است . « 1 » اعلام مؤمنان به مرگ مؤمن جهت حضور در تشييع جنازه و نماز ميّت ، بر اولياى وى مستحب است . چنان كه بر مؤمنان نيز شتاب در حضور استحباب دارد . « 2 »
صلات : نماز جمعه « 3 » و نيز نماز عيد فطر و قربان در زمان حضور امام عليه السّلام و حاكميّت وى واجب است . « 4 »
حج : بيمار ناتوان از رمى جمره ( - - ) رمى جمره ) مىتواند براى رمى نايب بگيرد ؛ ليكن در صورت امكان مستحب است او را نزد جمره بَرَند و نايب در حضور وى رمى كند . « 5 »
جهاد : غنايم جنگى به كسانى داده مىشود كه براى جهاد به جبهه رفتهاند ؛ هرچند نجنگيده باشند ، مانند نوزاد رزمندهاى كه قبل از تقسيم غنايم به دنيا آمده است . به كسانى كه براى غير جنگيدن حضور يافتهاند ، سهمى تعلّق نمىگيرد . « 6 »
طلاق : بنابر مشهور ، وكيل گرفتنِ شخص حاضر براى اجراى صيغهء طلاق همچون غايب ، صحيح و جايز است . « 7 » از شرايط صحّت طلاق ، شنيدن صيغهء طلاق توسط دو شاهد عادل است . در اينكه حضور در مجلس طلاق نيز شرط صحّت آن است يا نه ، اختلاف است . « 8 »
هامش
( 1 ) العروة الوثقى 2 / 21 .
( 2 ) 85 .
( 3 ) جواهر الكلام 11 / 151 .
( 4 ) العروة الوثقى 3 / 396 .
( 5 ) مناسك حج ( مراجع ) / 394 - 395 .
( 6 ) جواهر الكلام 21 / 198 - 199 .
( 7 ) 32 / 23 .
( 8 ) مجمع المسائل 2 / 241 ؛ كلمة التقوى 7 / 177 .