كودك به مسلمانى - مسلمان بودن و در مادر ، علاوه بر آن ازدواج نكردن با مردى ديگر ، شرايط حضانت كنندهاند . بنابر اين ، در صورت آزاد بودن يكى از والدين و برده بودن ديگرى ، فرد آزاد اولى به حضانت كودك است . حكم ياد شده در فرض عاقل بودن يكى و ديوانه بودن ديگرى يا مسلمان بودن يكى و كافر بودن ديگرى نيز جارى است . در شرط بودن مثل عدالت ، مقيم بودن ( مسافر نبودن ) و سلامت از بيمارى مسرى خطرناك ، مانند جذام و پيسى ، اختلاف است . « 21 »
حضانت لقيط : حضانت كودك پيدا شده بر عهدهء يابنده او است ، مگر آنكه ناتوان از آن باشد كه در اين صورت كودك را به حاكم شرع تحويل مىدهد .
در اينكه در فرض نخست ( توانمند بودن ) مىتواند كودك را به قاضى تحويل دهد يا نه ، اختلاف است . « 22 »
پايان حضانت : حقّ حضانت تا قبل از بلوغ كودك و رشد عقلى وى ثابت است . با رسيدن وى به سنّ بلوغ با رشد عقلى ، ولايت پدر و مادر نسبت به او پايان مىيابد و خود فرد اختيار دار امور خويش مىگردد . « 23 »
هامش
( 21 ) الانوار اللوامع 10 قسم 2 / 338 - 341 ؛ جواهر الكلام 31 / 286 - 289 .
( 22 ) جواهر الكلام 38 / 174 - 175 .
( 23 ) 31 / 301 .