حديث مستفيض
حديث مُستَفيض : از اقسام خبر واحد ( - - ) استفاضه ) .
( - - ) خبر واحد )
حديث مسند
حديث مُسنَد : از اقسام خبر واحد .
اين عنوان از اصطلاحات علم درايه است .
به حديثى مسند اطلاق مىكنند كه سلسلهء سند آن - بدون افتادگى راوى - تا معصوم عليه السّلام ذكر شده باشد ؛ بدين گونه كه راوى بدون واسطه ، حديث را از راوى پيشين گرفته و نقل كرده تا به معصوم عليه السّلام رسيده است .
از حديث مسند به حديث متّصل ، موصول و مُعَنعَن نيز تعبير كردهاند ؛ در برابر حديث منقطع ( - - ) حديث منقطع ) .
حديث مسند از اقسام مشترك بين چهار قسم اصلى حديث است . « 1 »
( - - ) خبر واحد )
حديث مشهور
حديث مشهور : از اقسام خبر واحد .
عنوان حديث مشهور - كه از اصطلاحات علم درايه است - بر حديثى اطلاق مىشود كه راويان آن در هر طبقه بيش از سه نفر باشند ، بنابر اين تعريف ، حديث مشهور مرادف حديث مستفيض خواهد بود ( - - ) استفاضه ) . ليكن گاهى حديث مشهور بر حديثى اطلاق مىشود كه راويان آن بسيار است . « 1 » همچنين حديث مشهور بر حديثى كه عمل به آن بين فقها اشتهار يافته نيز اطلاق مىشود . « 2 »
برخى ، حديث مشهور را حديثى دانستهاند كه راويان آن در همهء طبقات يا بعض طبقات بيش از سه نفر باشند . بنابر اين تعريف ، حديث مشهور اعم از حديث مستفيض خواهد بود . « 3 »
در صورت تعارض بين مفاد دو روايت ، روايتى كه راويان آن بيشتر است بر روايتى كه راويان كمترى آن را روايت كردهاند ( - - ) حديث شاذّ ) مقدم مىشود ؛ بنابر اين ، شهرت روايى ( - - ) شهرت )
هامش
( 1 ) وصول الاخيار / 100 .
1 وصول الاخيار / 99 ؛ شرح البداية فى علم الدراية / 70 .
2 ذكرى الشيعة 1 / 48 ؛ مهذّبالبارع 1 / 66 ؛ مدارك الاحكام 8 / 479 .
3 نهاية الدراية ( سيدحسن صدر ) / 158 .