آن و سوزاندن با آتش يا غلتاندن از بلندى ، مانند كوه با دست و پاى بسته مخيّر است . « 52 »
اگر بر شخصى چند حدّ ثابت شود ، ابتدا حدّى اجرا مىگردد كه اجراى آن سبب فوت ديگر حدود نگردد ؛ بنابر اين ، كسى كه مستحق تازيانه و رجم است ، نخست حدّ تازيانه و سپس حدّ رجم بر او جارى مىشود . در صورت عدم فوت ، حاكم در تقديم هر يك بر ديگرى مخيّر است ، مانند حدّ دزدى و قذف . « 53 » در وجوب يا استحباب درنگ پس از اجراى حد اوّل به منظور بر طرف شدن آثار آن ، اختلاف است . « 54 »
تعجيل در اجراى حد : پس از اثبات حد ، تعجيل در اجراى آن ، در صورت امكان واجب و تأخير آن بدون عذر جز در موارد ذيل حرام است . « 55 »
الف . زن آبستن تا زمان وضع حمل و طهارت از نفاس « 56 » ( - - ) نفاس ) .
ب . زن شيرده تا زمان شيرخوارگى كودك ، مگر آنكه براى كودك دايهاى پيدا شود . « 57 » برخى گفتهاند : با وجود دايه نيز قبل از آنكه مادر آغوز ( - - ) آغوز ) را به نوزاد بدهد حد بر او جارى نمىشود . « 58 »
ج . بيمار و مستحاضه ( - - ) استحاضه ) در خصوص تازيانه تا زمان بهبود . در صورتى كه تعجيل مقتضاى مصلحت باشد ، مانند آنكه احتمال بهبود بيمار نرود ، به تعداد لازم از شمار تازيانه از شاخهء نازك درخت جمعآورى و يكباره بر بيمار زده مىشود . « 59 » بر زن حائض حد جارى مىشود . « 60 »
د . حدّ تازيانه در هواى بسيار گرم تا آخر روز و يا بسيار سرد تا وسط روز . « 61 »
ه . پناهنده به حرم ( - - ) حرم ) تا زمان خروج از آن ، مگر آنكه در خود حرم مرتكب سبب حد شده باشد . « 62 »
در جواز يا حرمت اقامهء حدّ تازيانه بر مسلمان در سرزمين كفر ( - - ) دار الحرب ) اختلاف است . بعضى در صورت بيم پيوستن وى به كفّار قائل به عدم جواز و لزوم تأخير تا خروج وى از سرزمين كفر شدهاند . « 63 » برخى مطلقا جايز ندانستهاند . « 64 » برخى نيز قائل به كراهت شدهاند . « 65 »
حضور در محلّ اقامهء حد : اعلام اجراى حد به مردم ، بلكه امر به حضور
هامش
( 52 ) 234 .
( 53 ) جواهر الكلام 41 / 345 ؛ الدرّ المنضود ( گلپايگانى ) 1 / 398 - 399 .
( 54 ) جواهر الكلام 41 / 345 ؛ الدرّ المنضود ( گلپايگانى ) 1 / 402 .
( 55 ) جواهرالكلام 41 / 343 ؛ مبانى تكملة المنهاج 1 / 184 .
56 و 57 جواهر الكلام 41 / 337 .
( 58 ) الروضة البهية 9 / 137 ؛ كشف اللثام 11 / 169 .
( 59 ) جواهر الكلام 41 / 340 .
( 60 ) 342 .
( 61 ) 343
( 62 ) 344 .
( 63 ) مبانى تكملة المنهاج 1 / 216 .
( 64 ) الخلاف 5 / 522 ؛ تحرير الوسيلة 2 / 465
( 65 ) جواهر الكلام 21 / 213