6 . تراشيدن سر ( حلق ) يا تقصير در منى در روز عيد .
7 . طواف زيارت .
8 . دو ركعت نماز طواف زيارت پشت مقام حضرت ابراهيم عليه السّلام .
9 . سعى بين صفا و مروه .
10 . طواف نساء .
11 . دو ركعت نماز طواف نساء پشت مقام حضرت ابراهيم عليه السّلام .
12 . بيتوته ( ماندن ) در منى در ايام تشريق ( شبهاى يازدهم و دوازدهم و براى بعضى شب سيزدهم ذيحجّه ) .
13 . رمى جمرات سهگانه در روزهاى يازدهم و دوازدهم و نيز روز سيزدهم براى كسانى كه شب را در منى ماندهاند .
حاجى مىتواند اعمال حج را به ترتيب ياد شده انجام دهد يا آنكه پس از حلق يا تقصير در منى بماند و بعد از انجام دادن اعمال آن ( بيتوته و رمى جمرات سه گانه ) پس از زوال روز دوازدهم به مكّه بازگردد و اعمال مكّه ( طواف ، نماز طواف ، سعى ، طواف نساء و نماز آن ) را به جا آورد ؛ چنان كه براى او جايز است شب سيزدهم نيز در منى بماند و روز سيزدهم پس از رمى جمرات سه گانه به مكّه باز گردد ؛ هرچند قبل از زوال باشد . « 3 »
احكام : كسى كه وظيفهاش حج تمتّع است نمىتواند به حج قِران يا افراد عدول كند و در صورت عدول ، ذمّهاش از حجّ تمتّع برى نمىشود ، مگر در حالت اضطرار ، همچون تنگى وقت يا پيدايى عذر ، مانند عروض حيض براى زن . « 4 »
مستحب است حج استحبابى به صورت تمتّع انجام گيرد ، هرچند حج گزار غير آفاقى باشد . « 5 »
با حلق يا تقصير ، محرّمات احرام ، جز زن و بوى خوش بنابر مشهور بر حاجى حلال مىشود « 6 » و پس از طواف زيارت و نماز آن و سعى ، بنابر مشهور بوى خوش نيز حلال مىشود « 7 » و پس از طواف نساء و نماز آن ، زن نيز حلال مىگردد « 8 » ( - - ) تحلّل ) .
شرايط : نيّت حج تمتّع هنگام احرام بستن براى عمرهء تمتّع ؛ وقوع عمل در ماههاى حج ، يعنى شوّال ، ذيقعده و ذيحجّه [ البته در اينكه تمامى ذيحجه ماه حج است يا تنها ده ، يا نه روز اوّل آن ، يا تا
هامش
( 3 ) 3 - 4 ؛ العروة الوثقى 4 / 609 - 610 .
( 4 ) جواهر الكلام 18 / 10 .
( 5 ) 10 - 11 .
( 6 ) 19 / 251 .
( 7 ) 257 - 258 .
( 8 ) 258 - 259 .